August II Mocny (Wettin)

(właśc. Fryderyk August I Wettin; niem. Friedrich August I. Wettin)
Ucinał z pistoletu nitki przywieszone, kulę w kulę pędził z prawej i lewej ręki strzelając, i na wspak pistolety obracając w cel uderzał; z muszkietu od gęby bez przykładu ubijał na tysiąc kroków.
relacja Krzysztofa Zawiszy, wojewody mińskiego
rodzice
Jan Jerzy III Wettin, elektor saskiAnna Zofia, córka Fryderyka III Oldenburga, króla duńskiego
życiepanowanie
12 V 1670 (Drezno) - 2 II 1733 (Warszawa)SAKSONIA: 1693 - 1733
RZECZPOSPOLITA: 1697 - 1706, 1709 - 1733
  • 15 IX 1697 - katedra w Krakowie
małżeństwa (konkubinaty)
  1. ok.1694 - ok.1695: Elżbieta Szalewska
  2. 1693 - 1727: Krystyna Eberhardyna, córka Krystiana Ernesta Hohenzollerna, margrabiego brandenburskiego na Bayreuth
  3. 1694 - 1696: Maria Aurora von Königsmark
  4. 1696 - 1702: Joanna Teresa Esterle, hrabina z domu Lamberg
  5. 1696 - 1706: Fatima - Turczynka (późniejsza Maria Anna von Spiegel)
  6. 1701 - ?: Urszula Katarzyna Bokum, żona wojewody krakowskiego Jerzego Dominika Lubomirskiego
  7. 1704 - 1714: Anna Konstancja von Brockdorff, żona saskiego ministra finansów Adolfa Magnusa Hoyma (późniejsza hrabina Cosel)
  8. ok.1706 - ?: Angelika Rénard-Drian, córka warszawskiego kupca Andrzeja Rénarda, żona warszawskiego handlarza winem Franciszka Driana
  9. 1709: Angelique Duparc, francuska tancerka i aktorka
  10. ok.1713 - ?: Marianna, córka marszałka wielkiego koronnego Kazimierza Bielińskiego, żona podkomorzego wielkiego litewskiego Bogusława Ernesta Denhoffa
  11. ok.1724 - ?: Zofia von Diskau
  12. po 1724 - ?: Henriette von Osterhausen
potomstwo (naturalne)
  1. Aleksander Józef Sułkowski (13 III 1695 - 21 V 1762)
  2. Fryderyk August (7 lub 17 X 1696 - 5 X 1763)
  3. Maurycy Saski (28 X 1696 - 30 XI 1751)
  4. syn (1698 - po 1698)
  5. Fryderyk August Rutowski (19 VI 1702 - 16 III 1764)
    Maria Aurora Katarzyna Rutowska (1706 - 1746)
  6. Jan Jerzy 'Kawaler Saski' (21 VIII 1704 - 25 II 1774)
  7. Augusta Anna Konstancja (24 II 1708 - 3 II 1728)
    Fryderyka Aleksandra (1709 - 1784)
    Fryderyk August Cosel (27 VIII 1712 - 15 X 1770)
  8. Anna Karolina Orzelska (22 XI 1707 - 27 IX 1769)
  9. córka (1709 - ?)

1686

-(24 IX) Fryderyk August otrzymuje Order Słonia z rąk króla Danii, Chrystiana V.

1693

-(20 I) Małżeństwo z Krystyną Eberhardyną, córką Krystiana Ernesta Hohenzollerna, margrabiego brandenburskiego na Bayreuth.
-Objęcie tronu Saksonii po zmarłym bracie Janie Jerzym IV.

1696

-(23 VIII) Piotr Bogusław Baranowski zawiązuje konfederację wojskową (celem osłabienia pozycji hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego).
-(29 VIII-27 IX) Sejm konwokacyjny (zerwany).
-(X) Najazdy tatarskie na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej.
-(17 X) Chorąży litewski Hrehory Ogiński zawiązuje konfederację przeciwko rodowi Sapiehów.

1697

-(11 V) Piotr Bogusław Baranowski rozwiązuje konfederację wojskową i korzy się (we Lwowie) przed hetmanem Stanisławem Jabłonowskim.
-(15 V-17 VII) Sejm elekcyjny.-Król Hiszpanii, Karol II Habsburg nadaje Augustowi Order Złotego Runa.
-(15 IX) Koronacja Fryderyka Augusta w katedrze wawelskiej.-(IX) Rokosz łowicki jednoczący przeciwników Wettina.
-(25 IX) Książę Conti ląduje w Gdańsku, w nadziei uzyskania korony polskiej.

1698

-Zaognienie sytuacji wewnętrznej na Litwie.-(24 III) August zawiera antyszwedzki sojusz z Danią.
-(16-28 IV) Sejm pacyfikacyjny (zerwany przed obiorem marszałka).
-(21 V) Ugoda (zawarta w Łowiczu) z prymasem Michałem Radziejowskim.
-(7 VI) Spotkanie z elektorem brandenburskim, Fryderykiem III w Johannisburgu (Piszu).-(22-25 VIII) Spotkanie z carem Piotrem I w Rawie Ruskiej.-(9 IX) Hetman polny koronny Feliks Potocki rozbija Tatarów pod Podhajcami.
-Nieudana próba odbicia Kamieńca Podolskiego z rąk tureckich.
-(IX) Rada senatu w Brzeżanach.-(11 XI) Zajęcie Elbląga przez wojska brandenburskie.
-(18 XII) Wojewoda poznański Stanisław Małachowski zawiera pokój z Turcją.

1699

-(26 I) Pokój z Turcją w Karłowicach.-(wiosna) Najazd tatarski na południowo-wschodnie ziemie Rzeczypospolitej.
-(16 VI-31 VII) Obrady sejmu pacyfikacyjnego.
-(14 VIII) Traktat zaczepny z Danią przeciwko Szwecji.
-(24 VIII) August (w tajnej umowie) bierze pod opiekę szlachtę inflancką, niezadowoloną z rządów szwedzkich.
-(21 XI) Zawarcie antyszwedzkiego przymierza z Rosją w Preobrażeńskim.

1700

-(1 II) Brandenburgia zwraca Elbląg Rzeczypospolitej.
-Wybucha III wojna północna.-(24 XI) Postanowienie wileńskie.

1701

-(18 I) Fryderyk III ogłasza się (w Królewcu) królem w Prusiech jako Fryderyk I (za aprobatą Augusta).-(9 III) Zjazd z Piotrem I w Birżach.
-(30 V-18 VI) Sejm w Warszawie (zerwany przez obiorem marszałka).
-(lato) Rebelia pańszczyźnianych chłopów z dóbr Sapiehów.-(19 VII) Pobicie wojsk sasko-rosyjskich przez Szwedów nad Dźwiną.
-(VII) Król Szwecji, Karol XII żąda od szlachty polskiej detronizacji Augusta.
-(VIII/IX) Wkroczenie Szwedów na Żmudź.

1701-1702

-(22 XII 1701-6 II 1702) Sejm w Warszawie (zerwany).

1702

-Ofensywa szwedzka w Rzeczypospolitej.-Konfederaci antysapieżyńscy zawierają traktat z Rosją w Preobrażeńskim.-Konfederacja szlachty wielkopolskiej popierającej Augusta.

1702-1704

-Powstanie kozackie na Ukrainie pod wodzą Semena Paleja i Samuela Iwanowicza.

1703

-(11 V) Klęska wojsk polskich w bitwie ze Szwedami pod Pułtuskiem.
-(11 VI-19 VII) Obrady sejmu nadzwyczajnego w Lublinie.-Zajęcie Poznania (16 IX), Torunia (XI) i Elbląga (10 XII) przez wojska szwedzkie.
-Potwierdzenie związku Litwy z Rosją w Schlüsselburgu.
-(23 XII) Karol XII zapewnia tron Rzeczypospolitej Jakubowi Sobieskiemu (w tzw. Dyplomie asekuracji).

1704

-(30 I) Zawiązana zostaje (w Warszawie) antykrólewska konfederacja pod przywództwem prymasa Michała Radziejowskiego.-(28 II) Jakub i Konstanty Sobiescy - konfederaci warszawscy - zostają porwani (spod Oławy) przez oddziały saskie i osadzeni w twierdzy Königstein.
-(2-14 II) Ponowne nieudane oblężenie Jasnej Góry przez siły szwedzkie.
-(20 V) Konfederacja generalna sandomierska (pod przywództwem Stanisława Denhoffa) popierająca Augusta.
-(12 VII) Elekcja Stanisława Leszczyńskiego.
-(30 VIII) Tomasz Działyński, w imieniu konfederacji sandomierskiej, zawiera sojusz zaczepno-obronny z Rosją w Narwie.-(4 IX) Konfederaci sandomierscy zajmują Warszawę.
-(6 IX) Zdobycie Lwowa przez siły szwedzkie.
-(29 IX-2 X) Nieudane oblężenie Poznania przez wojska Augusta.
-(jesień) Wojska saskie palą i pustoszą Leszno (posiadłość Stanisława Leszczyńskiego).
-Ponowne przejęcie Warszawy przez wojska Karola XII.

1705

-(4 X) Koronacja Stanisława Leszczyńskiego w Warszawie.
-(X) Zjazd z carem Piotrem I w Tykocinie.
-(1 XI) August ustanawia (na zamku w Tykocinie) Order Orła Białego.
-(XI) Rada grodzieńska.

1706

-(13 II) Klęska armii saskiej pod Wschową.
-(1 IX) Szwedzi wkraczają do Saksonii.-(29 X) Zwycięstwo wojsk sasko-rosyjsko-polskich pod Kaliszem nad Szwedami (i wspierającymi ich stronnikami Stanisława Leszczyńskiego).

1707

-(19 I) August ratyfikuje (w Dreźnie) układ z Altranstädt.

1708

-Zakończenie modernizacji uzbrojenia armii polskiej.
-(28 XI) Zwycięstwo wojsk polsko-litewskich nad zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego w bitwie pod Koniecpolem.

1709

-(8 VII) Klęska wojsk szwedzko-kozackich pod Połtawą.
-(26 VII) August podpisuje (w Dreźnie) układ sojuszniczy z carem Piotrem I.
-(19 VIII) Manifest opatowski Stanisława Leszczyńskiego.-(19 VIII) August wycofuje się z umowy z Altranstädt, powraca do Rzeczypospolitej i nie przystępuje do rozmów ze Stanisławem Leszczyńskim.-(8 X) Spotkanie z carem Piotrem I w Toruniu.-(jesień) Zjazd Augusta II i Piotra I z Fryderykiem I Pruskim w Kwidzynie.

1710

-(4 II-16 IV) Walna Rada Warszawska.-(10 X) Matka Augusta, Anna Zofia dokonuje aktu konfirmacji (potwierdzenia aktu chrztu i wyznania luterańskiego) Fryderyka Augusta.

1711

-Zjazd z carem Piotrem I w Jarosławiu.

1712

-August otrzymuje Order Św. Andrzeja Powołańca z rąk cara Piotra I.
-(5-19 IV) Obrady sejmu nadzwyczajnego w Warszawie.
-Synod ewangelicki w Toruniu.-(jesień) Stanisław Leszczyński wraz z wojskami szwedzkimi generała Magnusa Stenbocka ląduje na Pomorzu.-(5 XII) Tajny układ ze Stanisławem Leszczyńskim w Ribnitz (na Pomorzu).

1712-1713

-(31 XII-21 II) Sejm nadzwyczajny warszawski (zerwany).

1713

-August wprowadza wojska saskie do Rzeczypospolitej.
-Stanisław Leszczyński zrywa układ z Ribnitz (za namową Karola XII).
-Nieudana wyprawa Stanisława Leszczyńskiego z Tatarami na Ukrainę, w celu wywołania buntu przeciwko Augustowi (wobec wrogiej postawy Imperium Habsburskiego i Rosji).

1714

-Odnowienie traktatu karłowickiego z Turcją.
-Uznanie tytułu królewskiego Augusta przez sułtana tureckiego Ahmeda III.
-(22 VIII) Traktat o przyjaźni z królem Francji, Ludwikiem XIV.

1715

-(25 XI) Zawiązanie się konfederacji (pod przywództwem Stanisława Ledóchowskiego) w Tarnogrodzie przeciwko obecności wojsk saskich w Rzeczypospolitej.

1716

-Zwycięstwa oddziałów konfederatów nad Sasami w starciach pod Ryczywołem (II), Sokalem (VI), Lesznem (VII) i Poznaniem (24 VII).
-(8 IV) Zawiązanie się konfederacji litewskiej (pod przywództwem Krzysztofa Sulistrowskiego, chorążego oszmiańskiego) w Wilnie przeciwko obecności wojsk saskich.
-Konfederaci odrzucają saską propozycję zawieszenia broni.
-(5 X) Zwycięstwo sił saskich nad konfederatami tarnogrodzkimi pod Kowalewem.
-(3 XI) Traktat warszawski.

1717

-(1 II) Sejm niemy.-(15 VIII) August organizuje (nieudany) zamach na życie Stanisława Leszczyńskiego.

1718

-(3 X-14 XI) Sejm w Grodnie.

1719

-(5 I) August zawiera (w Wiedniu) antyrosyjski traktat sojuszniczy z Anglią i Imperium Habsburskim.
-Car Piotr I wycofuje swoje wojska z ziem Rzeczypospolitej.
-Początek oczynszowań we wsiach miasta Poznania.
-(17 XII) Utworzenie (na czas nieobecności) "rządu tymczasowego" w Saksonii na czele z Fryderykiem Augustem.

1719-1720

-(30 XII-22 II) Sejm w Warszawie (zerwany).

1720

-(17 II) Tajny traktat prusko-rosyjski w Poczdamie.-(16 VII) Zamieszki antyprotestanckie w Toruniu.

1721

-Powstaje pierwsza na ziemiach polskich loża masońska - Czerwone Bractwo (a Confrérie Rouge).
-(10 IX) Zakończenie III wojny północnej pokojem w Nystad.

1722

-(5 X-16 XI) Sejm w Warszawie (zerwany).

1724

-Kolejna nieudana próba zorganizowania zamachu na życie Stanisława Leszczyńskiego.
-(16 VII) Starcia protestantów z katolikami w Toruniu (tzw. Sprawa toruńska).-(2 X-13 XI) Obrady sejmu warszawskiego.

1725

-August otrzymuje Order Św. Aleksandra Newskiego z rąk cara Piotra I albo carycy Katarzyny I.

1726

-(13 II) August nadaje synowi Fryderykowi Augustowi stanowisko pierwszego ministra saskiego Tajnego Gabinetu.
-(26 VI) Szlachta Kurlandii - pomimo wrogiego stanowiska Rosji - obiera Maurycego Saskiego, naturalnego syna Augusta, na przyszłego księcia kurlandzkiego (po śmierci Ferdynanda, ostatniego męskiego przedstawiciela dynastii Kettlerów).
-(28 IX-9 XI) Obrady sejmu w Grodnie.

1727

-Układ z cesarzem (gwarantujący wolny handel między Śląskiem a Ukrainą).
-(5 IX) Śmierć Krystyny Eberhardyny.

1728

-(I) Wizyta króla "w Prusach", Fryderyka Wilhelma I w Dreźnie.-(V-VI) Rewizyta Augusta II wraz z synem Fryderykiem Augustem w Brandenburgii.

1729

-(22 VIII-27 VIII) Sejm nadzwyczajny w Grodnie (zerwany przed obiorem marszałka).

1730

-(2-14 X) Sejm nadzwyczajny grodzieński (zerwany przed obiorem marszałka).

1732

-(lato) Zawarcie układu pokojowego ze Szwecją, formalnie kończącego III wojnę północną.
-(18 IX-2 X) Sejm nadzwyczajny w Warszawie (zerwany przed obiorem marszałka).
-(13 XII) Traktat trzech czarnych orłów (Traktat Karla Gustawa Löwenwolda).

1733

-(26 I-2 II) Sejm nadzwyczajny w Warszawie (zerwany przed obiorem marszałka).
-(2 II) Śmierć Augusta II Mocnego w Warszawie.
źródła:literatura:ilustracje:
POCZET.COM (treść i kod strony) jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.
Serwis wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoHistoriaJęzyk niemieckiJęzyk francuskiBiologiaWiedza o społeczeństwieDrukarniaŻegluga śródlądowaWydawnictwo AVALON
do góry