Władysław bytomski
| rodzice ⇒ drzewo genealogiczne |
|---|
| Kazimierz bytomski | Helena, córka Lwa Daniłowicza, księcia halicko-włodzimierskiego |
| życie |
|---|
| 1277/1283 - 31 III 1352 (Bełz) |
| małżeństwa |
|---|
- ⚭ 1308/11 - 1312/16: Beatrycze, córka Ottona V Długiego, margrabiego brandenburskiego, wdowa po Bolku I Surowym
- ⚭ ok.1327 - 1351/52: Ludgarda, księżniczka meklemburska, córka Przybysława II bądź Henryka II Lwa
|
| potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne |
|---|
- Kazimierz (ok.1312 - ok.1342/2 III 1347)
Eufemia (ok.1312 - 1376/78) - Agnieszka (1326/28 - 7 IV 1362)
Katarzyna (? - 1382/83)
Bolesław (1329/33 - po 5 VI 1355)
Beatrycza (1335/44 - 20 II 1364)
Elencza (? - po 9 VII 1339)- możliwe pochodzenie z pierwszego małżeństwa
|
| panowanie |
|---|
1303-1316: Koźle
ok.1315-1328: Siewierz (regencja)
1316-1328: Bytom, Koźle
1321-1328: Toszek (regencja)
1328-1334, 1336: Bytom, Koźle, Siewierz, Toszek
1334-1337: Bytom, Siewierz, Toszek
1337-1352: Bytom, Toszek |
1289
-(10 I) Uczestnictwo (w roli świadka) w hołdzie lennym ojca
Kazimierza, złożonym
Wacławowi II w Pradze.
1303
-Objęcie rządów w księstwie kozielskim, z nadania ojca
Kazimierza.
1308/1311
-(20 IX 1308/16 VII 1311) Małżeństwo z Beatrycze, córką Ottona V Długiego, margrabiego brandenburskiego, wdową po
Bolku I Surowym.
1312
📖
Tegoż Roku Pańskiego 1312, sześć dni przed Idami Marcowymi zmarł książę Kazimierz Bytomski. - Spominki gnieźnieńskie-(10 III) Śmierć
Kazimierza bytomskiego.
- Władysław obejmuje samodzielną władzę w księstwie kozielskim.
1312/1316
-(10 IV 1312/26 IV 1316) Śmierć Beatrycze.
ok. 1315
-Przejęcie opieki nad ziemią siewierską, po wyjeździe brata Mieszka na Węgry.
1316
-(27 V/28 X)
Siemowit traci władzę (zrzeka się jej?) w księstwie bytomskim na rzecz Władysława.
-(18 XII) Zjazd w Krakowie z
Władysławem Łokietkiem.
- Władysław odzyskuje Psary (w ziemi siewierskiej), w niejasnych okolicznościach utracone przez książąt bytomskich na rzecz władców krakowskich.
1321
-Przejęcie opieki nad ziemią toszecką, po wyjeździe brata Bolesława na Węgry.
1327
📖
My Władysław, książę kozielski, ogłaszamy i donosimy wszystkim treścią niniejszego pisma, że jesteśmy księciem i wasalem Wielmożnego Pana Naszego Jana, Najjaśniejszego Króla Czech i Polski oraz Hrabiego Luksemburga. Od niego będziemy chcieć przyjąć w lenno księstwo nasze kozielskie ze [znajdującymi się] w nim miastami: Koźlem, Bytomiem, Pyskowicami oraz grodami: Toszkiem i Sławięcicami [...], w imieniu naszym i następców naszych książąt kozielskich [...]
Gdyby kiedyś zdarzyło się, że nasze księstwo kozielskie pozostałoby bez następcy, [wówczas] winno być przyjęte przez tegoż króla, Pana Czech bądź przez jego dziedziców lub następców [...]
To nasze świadectwo na piśmie wydaje się w Opawie Roku Pańskiego 1327, [w dniu] 11 kalend marcowych. - dokument hołdu lennego Władysława bytomskiego z roku 1327-(19 II) Władysław wraz z braćmi Jerzym i
Siemowitem składają (w Opawie) hołd lenny
Janowi Luksemburskiemu.
ok. 1327
-(/16 IV 1328) Małżeństwo z Ludgardą, księżniczką meklemburską, córką Przybysława II bądź Henryka II Lwa.
- (16 IV 1328) Papież Jan XXII, dzięki poparciu Władysława Łokietka, udziela małżonkom dyspensy (z powodu zachodzącego powinowactwa czwartego stopnia).
1328
-Nominacja brata Mieszka na biskupa Nitry.
- Mieszko przekazuje księstwo siewierskie Władysławowi.
-(XII) Śmierć brata Bolesława.
- Władysław obejmuje ziemię toszecką.
1334
-(21 II) Władysław zastawia (za 4000 grzywien srebra) księstwo kozielskie Leszkowi, księciu raciborskiemu, z zastrzeżeniem jego powrotu do księstwa bytomskiego, po bezpotomnej śmierci Leszka.
1336
-Śmierć (bezpotomna) Leszka raciborskiego.
1337
-(14 I)
Jan Luksemburski rozpatruje ponownie (we Wrocławiu) sprawę sukcesji w księstwie raciborskim i podtrzymuje swą decyzję w sprawie przekazania lenna Przemyślidom opawskim.
📖
[...] My Kazimierz, z Bożej łaski książę cieszyński [...] przyrzekamy niniejszym pismem wypłacić za odkupienie i uzyskanie [...] od Władysława [...] księcia bytomskiego i kozielskiego oraz jego pierworodnego i innych synów zamku Siewierza wraz z całym księstwem, które [to księstwo] kupujemy za 720 grzywien i 135 kop, zaś za zwłokę, jeśli ją uczynimy, oprócz 133 kop jeszcze 20 groszy, natomiast za wykupienie zamku Siewierz [...] damy 150 grzywien w efach dobrych groszy praskich jako zapłatę [w terminie] od teraz do najbliższego Objawienia Pańskiego. Gdyby zaś wspomniane pieniądze nie zostały przez nas wypłacone w wymienionym terminie, wtedy w terminie późniejszym zamek i księstwo zostaną kupione za większą kwotę: a mianowicie: [księstwo] za 800 grzywien groszy oraz 133 kapety i 20 groszy [te ostatnie] za zwłokę oraz zamek za 150 grzywien [...]
Działo się i dane w Koźlu w dniu świętego Stanisława Męczennika Roku Pańskiego 1337. - dokument sprzedaży ziemi siewierskiej z roku 1337-(8 V) Zjazd w Koźlu z książętami opolskimi i
Kazimierzem I cieszyńskim.
-(zima) Sprzedaż (za kwotę 100 grzywien) grodu w Kamieniu
k. Toszka
Bolesławowi II opolskiemu.
ok. 1340
-Wydzielenie bratu
Siemowitowi ziemi gliwickiej.
1342/1355
-(1 VII 1342/1355) Śmierć
Siemowita gliwickiego.
- Powrót Gliwic do władztwa Władysława (bądź jego syna i następcy Bolesława, jeżeli śmierć Siemowita nastąpiła po 8 IX 1352).
ok. 1342/1347
-(ok.1342/2 III 1347) Śmierć syna Kazimierza.
- Władysław przekazuje władzę w księstwie kozielskim synowi Bolesławowi.
1346
📖
[...] My Władysław, z łaski Bożej książę bytomski, zawarliśmy takie porozumienie ze sławnym Panem Kazimierzem, królem Polski [...] co do ustanowienia pokoju, a to w ten sposób, że obiecaliśmy temu królowi Panu Polski, iż nie będziemy wpuszczać do naszych grodów żadnych jego przeciwników, a zwłaszcza króla Pana Czech, margrabiego Moraw, księcia Jana - sławnych jego synów, Mikołaja księcia Opawy albo ich starostów czy starostę [...] tak długo, dopóki nie zostanie zawarta ugoda między tymże królem Panem Polski z jednej strony a królem Panem Czech ze strony drugiej. [...]
Wydane w Bytomiu, nazajutrz po świętym Walentym w roku od Wcielenia 1346. - dokument przymierza z roku 1346-(15 II) W związku z sukcesami polskimi w wojnie z Czechami, Władysław oświadcza, iż jest sojusznikiem
Kazimierza Wielkiego i zobowiązuje się do niewpuszczania w granice swojego księstwa wojsk
Jana Luksemburskiego.
1351
-(16 XI) Sprzedaż Sławięcic
Bolesławowi II opolskiemu.
1352
-(III) Władysław bierze udział w wyprawie polsko-węgierskiej przeciw Litwie.
- (31 III) Śmierć Władysława bytomskiego podczas oblężenia Bełza.
heraldyka:
wybrane pieczęcie:
+S WLODIZLAI DEI GRA DVCIS COSLENS' ET BIVTVMENS'
ciekawostka:
Dwaj bracia Władysława - Bolesław toszecki i Mieszko siewierski uzyskali wysokie stanowiska w kościele węgierskim. Pierwszy został w roku 1321 arcybiskupem ostrzyhomskim, natomiast Mieszko - biskupem Nitry.
Wybór Mieszka na biskupa nitrzańskiego był jednak przeprowadzony w atmosferze skandalu: Bolesław pojmał i uwięził delegatów zmierzających do króla węgierskiego z prośbą o akceptację wyboru kapituły nitrzańskiej. Na zamku w Ostrzyhomiu, w obecności uwięzionych delegatów kapituły nitrzańskiej, arcybiskup Bolesław mianował Mieszka biskupem Nitry i przymusił obecnych do akceptacji swego wyboru (pod groźbą śmierci - sic!). Incydent ten nie miał jednak wpływu na ważność wyboru - król węgierski Karol Robert, poprzez obydwie swoje żony (Marię i Elżbietę) spowinowacony był z Piastami i zatwierdził niekanoniczny wybór Mieszka na stolec biskupi.
ciekawostka:
W literaturze genealogicznej popularna jest informacja, iż książę Władysław zmarł pomiędzy 16 września roku 1351 a 8 września roku 1352, a okoliczności jego zgonu nie są znane. Tymczasem w XIV-wiecznej węgierskiej Kronice Dubnickiej zawarto relację z wyprawy polsko-węgierskiej na Litwę w roku 1352. Opisano w niej szczegółowo oblężenie Bełza przez koalicjantów, zakończone nieudanym szturmem tej twierdzy w dniu 31 marca. Miał wówczas zginąć w walce książę Władysław, krewny króla Ludwika Andegaweńskiego. Analiza genealogii Andegawenów oraz Piastów wskazuje, iż jedynym Władysławem spokrewnionym z Ludwikiem, którego śmierć datuje się na ten czas jest właśnie Władysław bytomski. Zgon w dniu 31 marca 1352 roku wpisuje się idealnie w funkcjonujące w literaturze ramy czasowe śmierci tego władcy. Wiadomo również, iż książę bytomski utrzymywał bardzo dobre relacje zarówno z dworem węgierskim jak i polskim, więc jego udział w wyprawie wojennej był w pełni uzasadniony.
przyczyna śmierci:
zginął w bitwie z Litwinami pod Bełzem (podczas szturmu obleganego zamku)
pochówek:
