Zygmunt III Waza

(szw. Sigismund Vasa)
Osoba JKMci jest prawdziwie kawalerska, kształtnej kibici, twarz podługowata, czoło wysokie, nos kształtny, lecz trochę za duży, bródka niewielka orzechowa, oczy duże, wzrok łagodny i uprzejmy.
Diariusz legacji kardynała Gaetano
rodzice ⇒ drzewo genealogiczne
Jan III Waza, książę Finlandii, późniejszy król SzwecjiKatarzyna, córka Zygmunta I Starego
życie
20 VI 1566 (Gripsholm) - 30 IV 1632 (Warszawa)
małżeństwa
  1. 1592 - 1598: Anna, córka Karola II Habsburga, arcyksięcia austriackiego, praprawnuczka Kazimierza IV Jagiellończyka
    • 31 V 1592 - katedra w Krakowie
    • (Szwecja) 19 II 1594 - katedra w Uppsali
  2. 1605 - 1631: Konstancja, córka Karola II Habsburga, arcyksięcia austriackiego, praprawnuczka Kazimierza IV Jagiellończyka
    • 11 XII 1605 - katedra w Krakowie
potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne
  1. Anna Maria (23 V 1593 - 9 II 1600)
    Katarzyna (9 IV 1594 - 16 V 1594)
    Władysław (9 VI 1595 - 20 V 1648)
    Katarzyna (IX 1596 - 2 VI 1597)
    Krzysztof (10 II 1598)
  2. Jan Kazimierz (26 XII 1607 - 9 I 1608)
    Jan Kazimierz (22 III 1609 - 16 XII 1672)
    Jan Albert (Olbracht) (25 VI 1612 - 29 XII 1634)
    Karol Ferdynand (3 X 1613 - 9 V 1655)
    Aleksander Karol (14 XI 1614 - 19 XI 1634)
    Anna Konstancja (20 I 1616 - 24 V 1616)
    Anna Katarzyna Konstancja (7 VIII 1619 - 8 X 1651)
terytoriumpoprzednik (pokrewieństwo)okres panowanianastępca (pokrewieństwo)
RzeczpospolitaStefan I Batory1587 - 1632 (♔ 1587)Władysław IV Waza (syn)
SzwecjaJan III Waza (ojciec)1592 - 1599 (♔ 1594)Karol Sudermański (stryj)

1587

-(2 II-9 III) Sejm konwokacyjny (pod laską Stanisława Uchańskiego).
-(30 VI-22 VIII) Sejm elekcyjny w Warszawie (pod laską Kaspra Dębińskiego i Pawła Orzechowskiego).-(8 IX) Jan Zamoyski zajmuje Kraków i zabezpiecza insygnia koronacyjne (w celu koronacji Zygmunta).
-(15 IX) Traktat kalmarski z Janem III Wazą.-Maksymilian Habsburg zaprzysięga pacta conventa w Ołomuńcu (27 IX) i wkracza zbrojnie do Polski (5 X).-(7 X) Zygmunt przybywa do Rzeczypospolitej (do Gdańska).-(4 XI) Spotkanie z Anną Jagiellonką w Piotrkowie.
-(9 XII) Zygmunt przybywa do Krakowa.

1587-1588

-(10 XII-30 I) Sejm koronacyjny (pod laską Jana Gajewskiego).

1588

-(24 I) Jan Zamoyski rozbija siły Maksymiliana Habsburga pod Byczyną.

1589

-(6 I) Początek obowiązywania Trzeciego Statutu Litewskiego.
-(5 III-23 IV) Sejm pacyfikacyjny (pod laską Dymitra Chaleckiego).-(9 III) Traktat bytomsko-będziński z Habsburgami (zawarty dzięki mediacji kardynała Aldobrandiniego).-Wyprawa kozacka przeciwko Tatarom.-(VIII) Odwetowy najazd tatarsko-turecki na Rzeczpospolitą.-(7 IX-X) Zjazd z Janem III Wazą w Rewlu.

1590

-(8 III-21 IV) Sejm w Warszawie (pod laską Hieronima Gostomskiego).

1590-1591

-(2 XII-15 I) Obrady sejmu (pod laską Jana Izdbińskiego-Rusieckiego).

1591

-(23-25 V) Zamieszki na tle religijnym (antyprotestanckie) w Krakowie.
-(25 VII) Zjazd szlachecki w Chmielniku.

1591-1593

-Pierwsze powstanie kozackie na Ukrainie pod wodzą Krzysztofa Kosińskiego.

1592

-(3 V) Małżeństwo per procuram z Anną, córką Karola II Habsburga, arcyksięcia austriackiego (zawarte w Wiedniu poprzez marszałka wielkiego litewskiego Albrechta Radziwiłła i biskupa krakowskiego Jerzego Radziwiłła).-(1 VI) Zjazd (nielegalny) szlachty w Jędrzejowie.-(7 IX-19 X) Sejm inkwizycyjny (pod laską Jana Paca).-(17 XI) Śmierć Jana III Wazy, króla szwedzkiego.

1593

-(4 V-15 VI) Sejm w Warszawie (pod laską Mikołaja Daniłowicza).-(3 VIII) Wyjazd do Szwecji.

1594

-Podniesienie szkoły średniej z Zamościu do rangi Akademii Zamoyskiej.
-(19 II) Koronacja Zygmunta na króla Szwecji w Uppsali.
-Powrót do Rzeczypospolitej.

1595

-(6 II-21 III) Obrady sejmu (pod laską Stanisława Sasina Karśnickiego).
-Jan Zamoyski wyprawia się na Mołdawię.

1595-1596

-Powstanie kozackie na Ukrainie pod wodzą Semena Nalewajki.

1596

-(26 III-13 V) Obrady sejmu (pod laską Piotra Myszkowskiego).-(6-10 X) Synod w Brześciu Litewskim.

1597

-(10 II-25 III) Obrady sejmu (pod laską Piotra Myszkowskiego).
-(11 IV) Semen Nalewajka zostaje ścięty w Warszawie.

1598

-(10 II) Śmierć Anny Habsburżanki.
-(8 III-13 IV) Obrady sejmu (pod laską Floriana Gomolińskiego).-(8 V) Maksymilian Habsburg ostatecznie rezygnuje z praw do tronu polskiego.
-(10 VII) Zatwierdzenie traktatu bytomsko-będzińskiego przez króla Hiszpanii, Filipa II Habsburga.
-(3 VIII-9 XI) Wyprawa do Szwecji.

1599

-(2 V) Szwedzi odbijają Kalmar (wobec braku żywności u obrońców).
-(24 VII) Riksdag sztokholmski detronizuje Zygmunta.-Opanowanie Mołdawii przez wrogiego Rzeczypospolitej Michała Walecznego.

1600

-(20 I) Król Hiszpanii, Filip III Habsburg nadaje Zygmuntowi Order Złotego Runa.
-(9 II-21 III) Obrady sejmu (pod laską księcia świrskiego).-Detronizacja "polskiej" linii Wazów przez sejm szwedzki.
-Wybucha wojna ze Szwecją.-(IX-X) Jan Zamoyski wyprawia się na Wołoszczyznę.

1600-1601

-Nieudane rokowania z carem Borysem Godunowem.

1601

-(7 I) Zwycięstwo nad Szwedami pod Kiesią.
-(7 II-13 III) Obrady sejmu (pod laską Zbigniewa Ossolińskiego).-(23 VII) Zwycięstwo hetmana wielkiego litewskiego Krzysztofa "Pioruna" Radziwiłła nad Szwedami pod Kokenhausen.

1602

(17 I) Zygmunt zaprzysięga układ rozejmowy z Moskwą.
-Zajęcie Fellina i Białego Kamienia przez siły polskie.
-Zwycięstwo nad Szwedami pod Rewlem.
-Otwarcie w Rakowie szkoły ariańskiej.

1603

-(4 II-5 III) Obrady sejmu (pod laską Feliksa Kryskiego).
-(5 III) Hetman polny litewski Jan Karol Chodkiewicz zwycięża Szwedów w starciu pod Rakvere.

1604

-(23 IX) Zwycięstwo Jana Karola Chodkiewicza nad Szwedami pod Białym Kamieniem.

1604-1606

-Pierwsza dymitriada w Rosji (magnateria polska próbuje wprowadzić na tron carski własnego kandydata, rzekomego syna Iwana Groźnego).

1605

-(20 I-3 III) Sejm w Warszawie (pod laską Stanisława Białłozora).-(11 V) Zygmunt przekazuje administrację Prus Książęcych Joachimowi Fryderykowi, elektorowi brandenburskiemu.
-(VIII-IX) Wielka ofensywa szwedzka w Inflantach.-(23 X) Małżeństwo per procuram z Konstancją, córką Karola II Habsburga, arcyksięcia austriackiego (zawarte w Grazu poprzez marszałka wielkiego koronnego Zygmunta Myszkowskiego i biskupa łuckiego Marcina Szyszkowskiego).

1606

-(7 III-18 IV) Obrady sejmu (pod laską Stanisława Ryszkowskiego).
-Wyparcie floty szwedzkiej z Zatoki Gdańskiej przez okręty polskie.
-Łupieżcza wyprawa kozacka na Warnę, Kilię i Białogród.
-Pobicie Tatarów przez Stanisława Żółkiewskiego pod Udyczem.

1606-1609

-Rokosz Mikołaja Zebrzydowskiego (sandomierski).

1608

-(20 VII) Podpisanie (w Moskwie) rozejmu polsko-moskiewskiego.
-Kozacy napadają na miasto Perekop (na Krymie).

1609

-(10 III) Wrogi Rzeczypospolitej sojusz wojskowy Moskwy ze Szwecją (zawarty w Wyborgu).
-Zwycięstwo polskiej floty nad Szwedami w bitwie w porcie Salis.
-Odbicie Parnawy z rąk szwedzkich.
-Rozbicie wojsk szwedzkich pod Rygą przez oddziały Jana Karola Chodkiewicza.
-(18 VIII) Zygmunt wyprawia się przeciwko Wasylowi Szujskiemu.

1610

-(4 VII) Stanisław Żółkiewski zwycięża Rosjan (i wspierające ich oddziały szwedzkie) pod Kłuszynem.-(27-28 VIII) Stanisław Żółkiewski zawiera (w imieniu Zygmunta) układ z bojarami moskiewskimi.-(8 X) Pozostawienie polskiej załogi na Kremlu.

1611

-(III) Wybuch powstania w Moskwie.-(13 VI) Zdobycie Smoleńska.
-(26 IX-9 XI) Obrady sejmu (pod laską Jana Swoszowskiego).-(16 XI) Hołd pruski margrabiego brandenburskiego, Jana Zygmunta Hohenzollerna.
-(XI) Turcy usuwają hospodara mołdawskiego Konstantego Mohiłę i osadzają na tronie mołdawskim Stefana Tomżę.

1612

-Wyprawa Stefana Potockiego do Mołdawii (w celu ponownej intronizacji Konstantego Mohiły).-(12 lub 22 IX) Śmierć Wasyla Szujskiego w polskiej niewoli w Gostyninie.
-Zwycięstwo Kozaków nad Tatarami pod Białą Cerkwią.
-(6 XI) Siły bojarów wypierają polską załogę z Kremla.

1612-1613

-Nieudana wyprawa Zygmunta i Władysława do Moskwy (po koronę carską dla Władysława).

1613

-(28 II-2 IV) Obrady sejmu (pod laską Maksymiliana Przerębskiego).-(23 III) Zygmunt zawiera przymierze z Habsburgami.
-Łupieżcze wyprawy kozackie na Krym.
-Zwycięstwo Kozaków w bitwie morskiej z Turkami pod Oczakowem.
-(3-24 XII) Sejm nadzwyczajny w Warszawie (pod laską Aleksandra Korwina Gosiewskiego).

1614

-Zdobycie i spalenie Synopy przez siły kozackie.
-(10 X) Komisja w Żytomierzu dotycząca spraw kozackich.

1615

-(12 II-27 III) Obrady sejmu (pod laską Jana Świętosławskiego).
-Zdobycie i spalenie tureckich portów w Mizewnie i Archioce przez Kozaków.
-(jesień) Wyprawa mołdawska Michała Wiśniowieckiego i Samuela Koreckiego.

1616

-(26 IV-7 VI) Obrady sejmu (pod laską Jakuba Szczawińskiego).
-(lato) Wojska Samuela Koreckiego i Aleksandra Mohiły zostają rozbite przez Turków.
-Złupienie Kaffy i Trapezuntu przez Kozaków.
-(12 XI) Stanisław Żółkiewski zawiera układ pokojowy z nowym hospodarem mołdawskim, Michałem Radulem.

1617

-(14 VIII) Utrata Parnawy na rzecz Szwedów.
-(23 IX) Układ polsko-turecki w Buszy.

1617-1618

-Wyprawa królewicza Władysława w celu objęcia tronu carskiego w Moskwie.

1618

-(13 II-III) Obrady sejmu (pod laską Krzysztofa Wiesiołowskiego).
-(18 VIII) Śmierć Albrechta Fryderyka Hohenzollerna.-Najazdy tatarskie na Podole.

1619

-(II-III) Obrady sejmu (pod laską Jana Świętosławskiego).
-(/13 IV) Nadanie synowi Władysławowi stanowiska administratora nowo zdobytych ziem ruskich.-(V) Odrzucenie propozycji katolików czeskich przejęcia korony czeskiej przez Władysława.
-Zygmunt udziela militarnego wsparcia Habsburgom w wojnie z księciem siedmiogrodzkim, Gaborem Bethlenem (wysyła oddziały lekkiej jazdy, pod dowództwem Aleksandra Lisowskiego - tzw. Lisowczyków).-Ugoda rastawiecka z Kozakami zwiększająca rejestr do 3000.

1620

-(III) Złamanie unii brzeskiej.-Wybucha wojna z Turcją.-Udana obrona Lwowa przed Tatarami.
-(3 XI-11 XII) Obrady sejmu (pod laską Jakuba Szczawińskiego).
-(15 XI) Zamach w Warszawie na życie Zygmunta III.

1621

-(VII) Odparcie najazdu tatarskiego na Podole.
-(VIII) Szwedzi najeżdżają na Inflanty.-(23 VIII-IX) Obrady sejmu (pod laską Jana Druckiego Sokolińskiego).
-(27 VIII) Starcie Kozaków z oddziałami turecko-tatarskimi nad Prutem.
-(1 IX-9 X) Udana obrona oblężonego Chocimia.-(9 X) Podpisanie traktatu pokojowego z Turcją.

1622

-(5 VII) Hetman polny litewski Krzysztof Radziwiłł odbija Mitawę z rąk szwedzkich.
-(10 VIII) Zawarcie rozejmu ze Szwedami w Mitawie.

1623

-(24 I-5 III) Obrady sejmu (pod laską Jakuba Sobieskiego).
-(VI) Rozpoczęcie blokady Gdańska przez eskadrę okrętów szwedzkich.

1624

-(11-28 II) Obrady sejmu (pod laską Jana Łowickiego).
-(V-VI) Najazd tatarski Kantemira murzy.

1625

-(5 I-III) Obrady sejmu (pod laską Jana Druckiego Sokolińskiego).
-(27 VI) Król Szwecji, Gustaw Adolf wkracza do Inflant.-(lato) Wybucha powstanie kozackie na Ukrainie pod wodzą Marka Żmajły.-Pokonanie Tatarów przez Kozaków rejestrowych w bitwie pod Białą Cerkwią.

1626

-(27 I-10 III) Obrady sejmu (pod laską Jakuba Sobieskiego).
-(5 VII) Wojska szwedzkie lądują w Piławie.-(10-29 XI) Sejm w Toruniu (pod laską Marcina Żegockiego).-(9-13 X) Pobicie Tatarów pod Białą Cerkwią przez regimentarza wojsk ukraińskich Stefana Chmieleckiego.

1627

-Ofensywa przeciwko Szwedom.-(12 X-24 XI) Obrady sejmu (pod laską Aleksandra Chaleckiego).

1628

-Szwedzi zdobywają Brodnicę.
-(27 VI-18 VII) Obrady sejmu (pod laską Jakuba Sobieskiego).

1629

-(9 I-20 II) Obrady sejmu (pod laską Macieja Manieckiego).
-(zima) Nieudana próba odbicia Brodnicy z rąk szwedzkich.
-(I) Zygmunt przekazuje polską flotę wojenną (9 galeonów) na służbę habsburskiej Lidze Katolickiej.-(11-12 II) Wojska Stanisława Potockiego zostają pokonane przez Szwedów pod Górznem.
-(27 VI) Stanisław Koniecpolski rozbija wojska szwedzkie pod Trzcianą.
-(26 IX) Zygmunt zawiera rozejm ze Szwecją w Altmarku.-(9 IX) Wojska koronne regimentarza wojsk ukraińskich Stefana Chmieleckiego zwyciężają Tatarów pod Bursztynem.
-(13-28 XI) Sejm nadzwyczajny (pod laską Stefana Paca).

1630

-(18 II) Szwecja uzyskuje prawo do poboru 3,5% cła od Gdańska.
-(III-VI) Powstanie kozackie na Ukrainie pod wodzą Tarasa Fedorowicza.

1631

-(29 I-13 III) Obrady sejmu (pod laską Jerzego Ossolińskiego).-(10 VII) Śmierć Konstancji Habsburżanki.
-Założenie w Kijowie prawosławnego Kolegium Kijowskiego, tzw. Akademii Mohylańskiej, pierwszej w świecie wyższej szkoły prawosławnej.

1632

-(22 I) Szwedzi zdobywają Wismar i przejmują polską flotę wojenną.
-(11 III-3 IV) Obrady sejmu (pod laską Marcina Żegockiego).
-(30 IV) Śmierć Zygmunta III Wazy w Warszawie.
literatura:ilustracje:
POCZET.COM (treść i kod strony) jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.
Serwis wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoHistoriaJęzyk niemieckiJęzyk francuskiBiologiaWiedza o społeczeństwieDrukarniaŻegluga śródlądowaWydawnictwo AVALON
do góry