Kazimierz I Odnowiciel

(właśc. Kazimierz Karol)
Był to mężczyzna wysoki, dobrze zbudowany i przystojny, z długą brodą i obfitymi włosami, czerstwy. Stale, aż do końca życia odznaczał się wielką pobożnością i chęcią odnowy kraju.
Kronika Jana Długosza
rodzice ⇒ drzewo genealogiczne
Mieszko II LambertRycheza, córka Herenfrieda Ezzona, palatyna reńskiego
życie
25 VII 1016 (Kraków) - 19 III 1058 (Poznań)
małżeństwa
  1. ok. 1041 - 1058: Dobroniega Maria, córka Włodzimierza I Wielkiego, wielkiego księcia kijowskiego
potomstwo ⇒ drzewo genealogiczne
  1. Bolesław (1040/42 - 2/3 IV 1081 albo 1082)
    Władysław (1042/44 - 4 VI 1102)
    Mieszko (16 IV 1045 - 28 I 1065)
    Świętosława (Swatawa) (1046/48 - 1 IX 1126)
    Otto (1046/48 - 1048)
poprzednik (pokrewieństwo)okres panowanianastępca (pokrewieństwo)
Mieszko II Lambert (ojciec)1034/1038bunt poddanych
bunt poddanych1039 - 1058Bolesław II Szczodry (syn)

1026

📖
1026. Kazimierz zostaje oddany na naukę. - Rocznik kapituły krakowskiej
---
[Kazimierz] w pacholęcym wieku oddany został przez rodziców do klasztoru, gdzie otrzymał gruntowne wykształcenie w świętych pismach. - Kronika polska Galla Anonima
-Mieszko II wysyła Kazimierza do klasztoru na naukę.

1031

📖
Królowa Rycheza, dokonawszy rozwodu z królem mężem swoim tak z powodu nienawiści i podjudzania niejakiej nałożnicy [...] jak też ze wzgardy dla nieznośnego jednocześnie i barbarzyńskiego godnego wzgardy obrządku Słowian, przybyła do Saksonii do cesarza, przez którego została z czcią przyjęta; i on też sam nie mniej wspaniałymi darami od niej został uczczony, otrzymał od niej dwie korony, jej własną i małżonka króla [...] - Kronika klasztoru z Brauweiler
-Wyjazd Rychezy (wraz z Kazimierzem?) do Saksonii.

1032/1034

-Powrót Kazimierza do kraju (?).

1034

📖
Po śmierci więc Mieszka, który niedługo przeżył króla Bolesława, pozostał jako mały chłopaczek Kazimierz, z matką z cesarskiego rodu. Ale choć wychowywała ona syna w sposób odpowiadający jego godności i rządziła królestwem dbając o jego sławę, o ile to było możliwe dla kobiety, zdrajcy przez zawiść wypędzili ją z królestwa, zachowując jej syna na tronie dla oszukańczego pozoru. - Kronika polska Galla Anonima
-(10/11 V) Śmierć Mieszka II.

1034/1038

📖
[...] niewolnicy powstali na panów, wyzwoleńcy przeciw szlachetnie urodzonym, sami się do rządów wynosząc, i jednych z nich na odwrót zatrzymali u siebie w niewoli, drugich pozabijali, a żony ich pobrali sobie w sprośny sposób i zbrodniczo rozdrapali dostojeństwa. Nadto jeszcze, porzucając wiarę katolicką - czego nie możemy wypowiedzieć bez płaczu i lamentu - podnieśli bunt przeciw biskupom i kapłanom Bożym i niektórych z nich, jakoby w zaszczytniejszy sposób, mieczem zgładzili, a innych, jakoby rzekomo godnych lichszej śmierci, ukamienowali. [...]
Był bowiem pewien człowiek, imieniem Miecław, cześnik i sługa [...] Mieszka, a po śmierci tegoż we własnym przekonaniu książę i naczelnik Mazowszan. - Kronika polska Galla Anonima
---
[...] Był bunt w ziemi lackiej: ludzie powstawszy, pozabijali biskupów i popów, i bojarów swoich, i był u nich bunt. - Powieść Minionych Lat
---
[...] chrześcijaństwo tamże przez jego [Mieszka II - przyp. wł.] poprzedników dobrze zaczęte a przez niego bardziej umocnione żałośnie, ach upadło. - Roczniki hildesheimskie
-Bunt poddanych połączony z reakcją pogańską.-(/15 VIII 1038) Ucieczka Kazimierza na Węgry.
📖
[...] niegodziwcy z obawy, by nie mścił się za krzywdy matki, powstali przeciw niemu i zmusili go do udania się na Węgry. W owym zaś czasie rządził Węgrami święty Stefan i wtedy dopiero nawracał je na wiarę [chrześcijańską] prośbą i groźbą. Z Czechami, najzawziętszymi nieprzyjaciółmi Polaków, utrzymywał przyjaźń i pokój, toteż jak długo żył, ze względu na nich nie puścił [Kazimierza] na wolność. - Kronika polska Galla Anonima

1038

-(VI/23 VIII) Najazd księcia czeskiego Brzetysława na Polskę.
📖
[Brzetysław] wtargnął do polskiej ziemi owdowiałej po swoim księciu i nieprzyjacielsko ją napadł, i jak niezmierna burza szaleje, sroży się, wszystko zwala - tak wsie rzeziami, rabunkami, pożarami pustoszył, obronne miejsca siłą zdobywał. Wtargnąwszy zaś do ich stolicy Krakowa zniszczył [ją] zupełnie i wziął łupy; ponadto i stare skarby przez dawnych książąt w skarbcu ukryte zrabował, to jest nieskończoną ilość złota i srebra; podobnie i inne miasta ogniem spalił i aż do gruntu zniszczył. I gdy przybył do grodu Giecz, grodzianie oraz wieśniacy, którzy się tam schronili, nie czując się na siłach znieść uderzenia księcia, wyszli mu naprzeciw niosąc złotą gałązkę, co było znakiem poddania się, i pokornie prosili, aby ich w pokoju z ich trzodami i innymi przynależnościami przeniósł do Czech. - Kronika Czechów Kosmasa z Pragi
---
Wtedy to Czesi zniszczyli Gniezno i Poznań i zabrali ciało Św. Wojciecha. [...] A wspomniane miasta tak długo pozostały w opuszczeniu, że w kościele Św. Wojciecha męczennika [w Gnieźnie] i Św. Piotra apostoła [w Poznaniu] dzikie zwierzęta założyły swe legowiska. - Kronika polska Galla Anonima
📖
Gdy zaś [Stefan] zszedł z tego świata, tron węgierski objął Piotr Wenecjanin [...] Piotr ów, proszony również przez Czechów, by Kazimierza nie puszczał, jeżeli chce zachować z nimi przyjaźń odziedziczoną po przodkach, miał odpowiedzieć z królewską godnością: "Jeśliby jakie stare prawo przepisywało, że król Węgier ma być strażnikiem więziennym u króla czeskiego, uczynię, czego żądacie". A odpowiedziawszy tak z oburzeniem poselstwu Czechów i mało wagi przywiązując do ich przyjaźni lub nieprzyjaźni, dał Kazimierzowi sto koni i tyluż rycerzy, którzy za nim poszli, i z honorami wypuścił go, zaopatrzywszy w oręż i szaty, i nie wzbraniał mu udać się, dokądkolwiek by zechciał. Kazimierz zaś, podziękowawszy mu za to, ruszył w drogę i niebawem dotarł do ziemi niemieckiej, gdzie przez pewien czas - nie wiem jak długi - bawił u matki i u cesarza, lecz pozyskał tam uznanie w czynach rycerskich jako nieulękły rycerz. - Kronika polska Galla Anonima
-(15 VIII) Śmierć Stefana I Świętego.

1039

📖
I zabrawszy z sobą 500 rycerzy, wkroczył w granice Polski, a postępując dalej naprzód zajął oddany mu przez swoich [zwolenników] pewien gród, z którego powoli, zarówno męstwem, jak podstępem uwolnił całą Polskę, zajętą przez Pomorzan, Czechów i inne sąsiednie ludy i poddał ją pod swoje władztwo. - Kronika polska Galla Anonima
---
W tym czasie [1039 rok - przyp. wł.] Kazimierz syn Mieszka księcia Polaków powrócił do ojczyzny. - Annalista Saxo
-Powrót Kazimierza do Polski ze zbrojnym poparciem króla niemieckiego i Węgrów (łącznie 500 zbrojnych).

ok. 1040

-Opanowanie Wielkopolski i ziemi krakowskiej przez wojska Kazimierza.

ok. 1041

📖
[...] wydał Jarosław siostrę swoją za Kazimierza, i dał Kazimierz za wiano ludzi ośmiuset, których był zabrał w niewolę Bolesław [Chrobry], zwyciężywszy Jarosława. - Powieść Minionych Lat
-Małżeństwo z Dobroniegą Marią, córką Włodzimierza I Wielkiego, wielkiego księcia kijowskiego.

1041

📖
[1041] Roku 6549. Poszedł Jarosław na Mazowszan, w łodziach. - Powieść Minionych Lat
-Wyprawa Jarosława Mądrego przeciwko Miecławowi (być może przy udziale Kazimierza).
-(jesień) Król niemiecki Henryk III (na zjeździe z Brzetysławem czeskim w Ratyzbonie) uznaje za posiadłość czeską dwa okręgi polskie (prawdopodobnie chodzi o górną i dolną część Śląska, przedzielone przesieką).

ok. 1041/1045

📖
Andrzej, Bela i Lewenta przeszedłszy z Czech do Polski, zostali przyjaźnie przyjęci przez księcia Polaków Mieszka [raczej Kazimierza - przyp. wł.], gdzie po zwyciężeniu w pojedynku księcia Pomorzan, została Beli oddana córka Mieszki za żonę. - kronika Szymona z Kezy
-Kazimierz udziela gościny Andrzejowi, Beli i Lewencie, książętom węgierskim.

1042

📖
Posłańcy księcia polskiego zostali odprawieni wraz z wieloma ich darami i nie uzyskali widzenia za to, że nie chciał przyjść na wezwanie. - Roczniki altajskie
-(XII) Król Henryk III odsyła poselstwo polskie (wraz z darami), wobec osobistego niestawienictwa Kazimierza w Goslarze.

1043

📖
[Kazimierz] wysłał za to poselstwo ponowne z usprawiedliwieniem, że nie mógł przyjść, przysięgą to potwierdzając. Tym zyskał królewską łaskę, którą mu przywrócono. - Roczniki altajskie
-(II) Powtórne poselstwo polskie do króla Henryka III.
📖
[1043] W roku 6551. [...] I w tym roku krzywdził Miecław Kazimierza. I chodzi Jarosław dwukrotnie na Mazowszan w łodziach [...] - I latopis sofijski
-Wyprawy Jarosława Mądrego przeciwko Miecławowi (prawdopodobnie przy współudziale Kazimierza) (?).

1046

-(24 VI) Zjazd w Merseburgu z królem niemieckim Henrykiem III, Brzetysławem czeskim i Siemomysłem, księciem (zachodnio?)pomorskim.

po 1046

-Kraków zostaje siedzibą (tymczasową?) arcybiskupa (krakowskiego?) Arona.

1047

-Wojna z Miecławem.
📖
Kazimierz [...] zebrał nieliczną wprawdzie, lecz zaprawioną w walkach garść wojowników i stoczył zbrojnie bitwę, w której Miecław poległ, a on tryumfalnie zdobył zwycięstwo, pokój i cały kraj. Miała tam nastąpić ogromna rzeź Mazowszan, jak na to dotychczas wskazuje miejsce walki i urwisty brzeg rzeki. [...]
Wygrawszy zatem chlubnie tę bitwę, Kazimierz z nieliczną garstką pospieszył bez wahania, by zajść drogę wojsku Pomorzan, które przybywało na pomoc Miecławowi. Uprzednio bowiem doniesiono mu o tym i z góry wiedział, że przybywają na pomoc [jego] wrogom [...] Tym razem bowiem Pomorzanie wyprowadzili do boju cztery legiony rycerzy, Kazimierzowe zaś rycerstwo nie stanowiło nawet połowy jednego [legionu]. [...] [Kazimierz] z pomocą Bożą rozpoczął walkę i wielkie odniósł zwycięstwo. - Kronika polska Galla Anonima
---
[1047] Roku 6555. Jarosław poszedł na Mazowszan, i zwyciężył ich, i kniazia ich zabił, Mojsława, i poddał ich Kazimierzowi. - Powieść Minionych Lat

1050

-Kazimierz wyprawia się na Śląsk i przyłącza go do swego władztwa.-(25 XI) Zjazd w Goslarze z cesarzem Henrykiem III.

1051

📖
Roku Pańskiego 1051 został wyświęcony Hieronim pierwszy biskup wrocławski i umiera w roku 1062. - Katalog biskupów wrocławskich, tzw. "głogowski"
-Restytuowanie biskupstwa we Wrocławiu.
📖
Do mostu na rzece Rabanicy, w którym wróg miał największe zaufanie, niektórzy z burgundzkich, saskich i polskich żołnierzy, nie bez niebezpieczeństwa, podejmują szybki szturm, tną Węgrów na kawałki i rozpraszają ich, dla reszty armii droga [ucieczki - przyp. wł.] zostaje otwarta. - Chronicon Augiensis Hermana z Reichenau
-Udzielenie wsparcia cesarzowi niemieckiemu w (nieudanej) wyprawie przeciwko Andrzejowi I węgierskiemu.

1054

📖
Na Zielone Święta, które cesarz obchodził w Kwedlinburgu, przybyli do niego książęta czeski i polski, a po długim naradach pomiędzy sobą, w pokoju powrócili do [swych] domów. - Roczniki altajskie
---
Gród Wrocław i inne grody oddane zostały Polakom przez księcia Brzetysława pod tym warunkiem, że tak jemu, jak jego spadkobiercom będą płacić rocznie pięćset grzywien srebra i trzydzieści złota. - Kronika Czechów Kosmasa z Pragi
-(22 V) Zjazd w Kwedlinburgu.

1058

-(19 III) Śmierć Kazimierza I Odnowiciela w Poznaniu.
źródła:literatura:ilustracje:
POCZET.COM (treść i kod strony) jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.
Serwis wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoHistoriaJęzyk niemieckiJęzyk francuskiBiologiaWiedza o społeczeństwieDrukarniaŻegluga śródlądowaWydawnictwo AVALON
do góry