księstwo strzelecko-niemodlińskie

Strzelce Opolskie | Niemodlin | Głogówek | Jemielnica | Lubliniec | Ujazd
Strzelce (obecnie: Strzelce Opolskie)
Strzelce Opolskie, woj. opolskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych nazwa osady pojawiła się po raz pierwszy pod rokiem 1234. Była to niewielka osada leśna, która służyła jako baza myśliwych książęcych. Lokacja miasta na prawie niemieckim dokonana prawdopodobnie w roku 1290 przez księcia opolskiego Bolesława I. Na początku swego istnienia miejscowość położona w granicach księstwa opolsko-raciborskiego, następnie w latach 1290/91-1323 w ziemi opolsko-niemodlińskiej. W latach 1323-1382 Strzelce pozostawały stolicą odrębnego księstwa piastowskiego rządzonego przez własną linię książęcą (Albert i Bolesław III). W późniejszych latach połączone z ziemią niemodlińską, nadal stanowi odrębny organizm polityczny. Po śmierci ostatniego Piasta strzelecko-niemodlińskiego, Bolesława V Wołoszka w roku 1460, Strzelce (i Niemodlin) ponownie włączone do księstwa opolskiego.
Pamiątką okresu piastowskiego jest ruina pałacu - pierwotnie zamku książąt opolskich i strzeleckich, jak również pochodząca z XV wieku miejska baszta obronna, w wieku XVII/XVIII przebudowana na dzwonnicę kościelną.
wieża pałacu - widok od strony południowej
▲ wieża pałacu - widok od strony południowej
(6 IX 2008; P 650x650 px)
pałac - widok od strony południowej
▲ pałac - widok od strony południowej
(14 I 2018; P 1000x500 px)
północna fasada pałacu
▲ północna fasada pałacu
(6 IX 2008; 640x480 px)
XV-wieczna gotycka baszta obronna
▲ XV-wieczna gotycka baszta obronna (w XVII/XVIII w. zaadaptowana na dzwonnicę kościelną)
(14 I 2018; 470x700 px)
Niemodlin
Niemodlin, woj. opolskie, pow. opolski
Pierwsza osada słowiańska istniała na tym terenie już w X wieku. Od roku 990 w granicach państwa Mieszka I. Lokacja miasta na prawie niemieckim dokonana ok. roku 1283 przez książąt opolskich. W latach 1173-1201 w granicach księstwa opolskiego Jarosława, następnie do roku 1313 - w księstwie opolsko-raciborskim. W latach 1313/14-1382 Niemodlin pozostawał stolicą odrębnego księstwa piastowskiego rządzonego przez własną linię książęcą. W późniejszych latach połączone z ziemią strzelecką, nadal stanowi odrębny organizm polityczny. Po śmierci ostatniego Piasta strzelecko-niemodlińskiego, Bolka V Wołoszka w roku 1460, Niemodlin (i Strzelce) ponownie włączone do księstwa opolskiego.
Pamiątką okresu piastowskiego jest gotycki kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (wzmiankowany w źródłach pisanych już w roku 1228) oraz późnobarokowy pałac - pierwotnie gotycki zamek obronny książąt niemodlińskich, zbudowany z inicjatywy księcia Bolka I Pierworodnego ok. roku 1314.
skrzydło wschodnie zamku
▲ skrzydło wschodnie zamku
(29 V 2010; 800x600 px)
Głogówek
Głogówek, woj. opolskie, pow. prudnicki
Po raz pierwszy Głogówek został wzmiankowany (pod nazwą Glogov) w dokumencie cystersów datowanym na lata 1212/1214. Początkowo w granicach księstwa opolsko-raciborskiego. Pierwsza lokacja miasta (na prawie średzkim) dokonana w roku 1275 przez księcia Władysława I opolskiego. Pomiędzy 1313 i 1314 synowie zmarłego Bolesława I opolskiego podzielili między sobą jego dawne władztwo i w ten sposób powstało odrębne księstwo niemodlińskie, w skład którego wchodził m.in. Głogówek. Pierwszym księciem z linii niemodlińskiej był Bolesław I Pierworodny. Jego jego śmierci (1362/65) ziemie te przejęli jego synowie: Bolesław II († 1367/68), Wacław († 1369) i Henryk († 1382). Po roku 1382 Głogówek (i pozostałe tereny księstwa niemodlińskiego) powrócił pod zarząd Piastów z linii opolskiej. W latach 1424-1450 wyodrębniło się samodzielne księstwo głogówecko-prudnickie, którego władcą był książę Bolesław V Wołoszek. Po śmierci tego władcy w roku 1460 Głogówek oraz Prudnik (i pozostałe ziemie: Niemodlin, Strzelce, Olesno) zostały włączone do władztwa Mikołaja I opolskiego.
Pamiątkami okresu piastowskiego są m.in.: barokowo-renesansowy pałac roku Oppersdorffów - pierwotnie zamek książąt opolskich (w którym w początkowych latach "potopu szwedzkiego" ukrywał się król Polski Jan II Kazimierz Waza, wraz z najbliższym otoczeniem, w tym m.in. z nastoletnim wówczas Michałem Wiśniowieckim, przyszłym królem polskim), a także kolegiata Św. Bartłomieja - ufundowana ok. 1380 roku przez księcia Henryka niemodlińskiego (książę ten został w niej w roku 1382 pochowany) oraz klasztor franciszkanów - miejsce pochówku księcia Bolesława V Wołoszka.
kościół klasztorny franciszkanów
▲ kościół klasztorny franciszkanów - miejsce pochówku księcia Bolesława V Wołoszka († 29 V 1460)
(25 IV 2009; P 470x700 px)
kolegiata Św. Bartłomieja
▲ kolegiata Św. Bartłomieja - miejsce pochówku księcia Henryka niemodlińskiego († 14 IX 1382)
(25 IV 2009; P 480x640 px)
brama wjazdowa do zamku
▲ brama wjazdowa do zamku
(25 IV 2009; P 900x350 px)
dziedziniec zamku
▲ dziedziniec zamku
(25 IV 2009; P 650x650 px)
Jemielnica
Jemielnica, woj. opolskie, pow. strzelecki, gm. Jemielnica - opactwo cystersów
50,546° N
18,383° E
Fundacja opactwa cystersów w Jemielnicy nastąpiła w roku 1307 z inicjatywy księcia Bolesława I opolskiego. Zakonnicy przybyli z Rud k. Raciborza. Pierwsze obiekty klasztorne były drewniane. Budowa murowanego założenia (w roku 1361) związana jest z działalnością fundacyjną księcia Alberta strzeleckiego. Od samego początku swego istnienia Jemielnica stała się ważnym ośrodkiem kultu w księstwie opolskim (następnie strzeleckim), a być może także nekropolią piastowską: prawdopodobnie pochowano tu księcia Alberta strzeleckiego. W czasie wojen husyckich, w roku 1430, zespół klasztorny został ograbiony i spalony. Obecny wygląd klasztor zawdzięcza barokowej przebudowie z połowy XVIII wieku.
opactwo
▲ opactwo cystersów - prawdopodobne miejsce pochówku księcia Alberta strzeleckiego († 4 V 1370/29 III 1371)
(6 IX 2008; P 1000x440 px)
opactwo cystersów
▲ opactwo cystersów
(6 IX 2008; 900x600 px)
wieża kościelna
▲ wieża kościelna
(6 IX 2008; 480x640 px)
Lubliniec
Lubliniec, woj. śląskie, miasto powiatowe - zamek książęcy, następnie rezydencja magnacka
50,666° N
18,678° E
W źródłach pisanych informacja o zamku w Lublińcu pojawiła się dopiero w roku 1379, jednak badacze wskazują, iż założenie jest znacznie starsze i być może pochodzi z lat 70. XIII wieku (fundacja księcia Władysława I opolskiego). W późniejszych latach obiekt pozostawał we władztwie Piastów opolskich (Bolesława I, Bolesława II, Alberta strzeleckiego i Władysława II Opolczyka). W roku 1396, w czasie wojny Władysława Opolczyka z Władysławem Jagiełłą zamek w Lublińcu został zdobyty przez wojska królewskie. Po krótkim okresie pozostawania w rękach wojewody krakowskiego Spytka z Melsztyna i książąt cieszyńskich, w roku 1401 powrócił do Piastów opolskich (do księcia Bernarda niemodlińskiego). Po śmierci ostatniego księcia opolskiego, Jana II Dobrego (w roku 1532) zamek lubliniecki pozostawał w granicach monarchii Habsburgów i był przedmiotem licznych dzierżaw. W związku z brakiem materiałów źródłowych, jak również badań archeologicznych, ustalenie wyglądu zamku z czasów piastowskich nie jest możliwe. Wkrótce z warowni o charakterze obronnym przebudowany został na rezydencję magnacką (po roku 1650 w stylu barokowym, a w końcu XVIII wieku w stylu klasycystycznym).
fasada wschodnia
▲ fasada wschodnia
(10 VI 2016; P 900x650 px)
fasada wschodnia
▲ fasada wschodnia
(10 VI 2016; P 800x600 px)
Ujazd
Ujazd, woj. opolskie, pow. strzelecki
W źródłach pisanych nazwa osady pojawiła się po raz pierwszy w bulli papieża Hadriana IV z roku 1155. Od początku stanowi własność biskupów wrocławskich. Lokacja na prawie niemieckim w roku 1223, zatwierdzona przez księcia Kazimierza I opolskiego. W II połowie XIV wieku Ujazd stanowił punkt sporny pomiędzy biskupem wrocławskim Przecławem z Pogorzeli i księciem strzeleckim Bolesławem III. Konflikt (zbrojny) w roku 1370 zakończył cesarz Karol IV Luksemburski nakazując księciu wypuszczenie jeńców, a biskupowi likwidację umocnień miasta. W roku 1443 biskup wrocławski (i książę oleśnicki) Konrad IV Starszy oddaje Ujazd (z zamkiem i całym okręgiem) w zastaw Bolesławowi V Wołoszkowi, księciu strzelecko-niemodlińskiemu. W 1466 roku biskup wrocławski Jodok z Rożemberku wykupuje Ujazd z rąk księcia Mikołaja I opolskiego. Ponownie w rękach piastowskich (książę Jan IV oświęcimski) w latach 1482-1495/97.
Pamiątką okresu piastowskiego jest ruina renesansowego pałacu - pierwotnie gotyckiego zamku biskupów wrocławskich z XIII wieku. Obiekt w latach 2015-16 przeszedł rewitalizację i obecnie udostępniony jest zwiedzającym w postaci tzw. "trwałej ruiny".
ruiny renesansowego pałacu
▲ ruiny renesansowego pałacu - pierwotnie gotyckiego zamku biskupów wrocławskich
(14 I 2018; P 1000x500 px)
południowo-zachodni narożnik pałacu
▲ południowo-zachodni narożnik pałacu
(14 I 2018; 900x600 px)
widok ruin pałacu od strony dziedzińca
▲ widok ruin pałacu od strony dziedzińca
(14 I 2018; 700x470 px)
wschodnia brama wjazdowa
▲ wschodnia brama wjazdowa (na wejściem kartusz z herbem ostatnich właścicieli pałacu - rodu Hohenlohe)
(14 I 2018; 470x700 px)
FOTO.POCZET.COM (treść i kod strony) jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.
Serwis stanowi część portalu poczet.com, który wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoŻegluga śródlądowa
do góry