księstwo oleśnickie

Oleśnica | Bierutów | Trzebnica | Stronia
Oleśnica
Oleśnica, woj. dolnośląskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych Oleśnica pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie księcia Henryka I Brodatego z roku 1230 (w dokumencie wspomiany jest proboszcz oleśnicki Tomasz). Książę Henryk III Biały dokonuje pw roku 1255 lokacji miasta na prawie średzkim. Miasto początkowo pozostawało w granicach księstwa śląskiego (wrocławskiego), jednak już w roku 1294 zostało włączone do księstwa głogowskiego. Odrębne władztwo piastowskie - księstwo oleśnickie - powstało pomiędzy rokiem 1312 i 1313, a pierwszym jego władcą był Bolesław, syn Henryka III Głogowskiego. Po bezdzietnej śmierci tego władcy, Oleśnicę przejął jego brat Konrad, który zapoczątkował linię książąt oleśnickich. Aż do roku 1492, kiedy zmarł książę Konrad X Biały Młodszy, miasto pozostawało w rękach książąt piastowskich.
Najważniejszym zabytkiem związanym z okresem władania Piastów jest zamek. W źródłach pojawia się on po raz pierwszy w roku 1292 w dokumencie księcia wrocławskiego i legnickiego Henryka V Brzuchatego. Ówczesne założenie było niemal całkowicie drewniane, za wyjątkiem cegalnej wieży i być może budynku mieszkalnego. Przebudowy drewnianego grodu obronnego w murowany zamek dokonał książę Konrad I po roku 1323, kiedy to Oleśnica stała się jego główną rezydencją. Pierwotne założenie zbudowano na planie nieregularnego czworoboku z narożną wieżą o wysokości ok. 20 metrów. Całość otoczona była murem oraz fosą wypełnioną wodą. Obecny kształt rezydencja książęca zawdzięcza głównie renesansowym przebudowom finansowanym przez ród Podiebradów. Obecnie w zamku siedzibę ma miejscowa komenda OHP i zabytek niszczeje.
Kolejnym ważnym obiektem "pamiętającym" piastowskich książąt Oleśnicy jest prawosławna cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny - dawny kościół Św. Jerzego i Najświętszej Marii Panny, powstały z połączenia dwóch przylegających do siebie świątyń (połączenia poprzez wyburzenie ścian dokonanano w roku 1505): kościoła augustianów zbudowanego ok. 1307 roku i kościoła benedyktynów słowiańskich ufundowanego w roku 1380 przez księcia oleśnickiego Konrada II.
XIV-wieczna rzeźba tarczownika
▲ XIV-wieczna rzeźba tarczownika trzymającego herby księstw wrocławskiego i oleśnickiego - pozostałość gotyckiego zamku piastowskiego umieszczona na bramie wjazdowej
(12 XI 2011; 470x700 px)
narożnik południowy
▲ narożnik południowy
(12 XI 2011; 700x470 px)
skrzydło południowo-wschodnie
▲ skrzydło południowo-wschodnie
(12 XI 2011; 640x480 px)
fasada południowo-wschodnia
▲ fasada południowo-wschodnia - widoczny (po prawej) herb Elżbiety Magdaleny, córki Jerzego II, księcia brzeskiego
(12 XI 2011; 900x600 px)
zwieńczenie bramy zamkowej
▲ zwieńczenie bramy zamkowej - widoczny (po lewej) herb Elżbiety Magdaleny, córki Jerzego II, księcia brzeskiego
(3 X 2009; 800x600 px)
cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny
▲ cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny
(12 XI 2011; 470x700 px)
Bierutów
Bierutów, woj. dolnośląskie, pow. oleśnicki
Najstarsza wzmianka źródłowa dotycząca Bierutowa pochodzi z roku 1214 i wymienia osadę targową z kościołem. Początkowo osada nosiła nazwę Lignica. Lokacja miasta (pod nazwą Fürstenwald) na prawie frankońskim miała miejsce w roku 1266. Przywilej lokacyjny wydał książę wrocławski Henryk III Biały. Miasto początkowo pozostawało w granicach księstwa śląskiego (wrocławskiego), jednak już w roku 1294 zostało włączone do księstwa głogowskiego. Gdy powstało odrębne władztwo piastowskie - księstwo oleśnickie - (pomiędzy rokiem 1312 i 1313), Bierutów stał się jednym z ważniejszych miast wchodzących w jego skład. Aż do roku 1492, kiedy zmarł ostatni książę oleśnicki, Konrad X Biały Młodszy, miasto pozostawało w rękach książąt piastowskich.
Do najważniejszych zabytów w mieście należy zaliczyć pozostałości zamku. Trudno ustalić osobę fundatora tego założenia, gdyż wzmiankowane było po raz pierwszy dopiero w roku 1323 roku. W późniejszych latach obiekt wielkrotnie przebudowywany (w stylu renesansowym, następnie barokowym). Wielokrotnie też niszczony przez pożary. Najstarszym zachowanym fragmentem wieża, pierwotnie gotycka, następnie podwyższona, przebudowana i otynkowana.
budynek dawnego skrzydła południowego oraz wieża
▲ budynek dawnego skrzydła południowego oraz wieża
(12 XI 2011; 700x470 px)
wieża
▲ wieża
(12 XI 2011; 470x700 px)
wieża
▲ wieża
(12 XI 2011; P 315x700 px)
Trzebnica
Trzebnica, woj. dolnośląskie, miasto powiatowe - dawne opactwo cysterek
51,309° N
17,066° E
Fundacja opactwa cysterek w Trzebnicy nastąpiła w roku 1202. Jej inicjatorem był książę śląski, Henryk I Brodaty, działający pod wpływem swej małżonki Jadwigi. Niemal od początku istnienia klasztor trzebnicki stał się ważnym ośrodkiem kultu religijnego na Śląsku. Już w roku 1212 do klasztoru wstąpiła księżniczka Getruda, córka Henryka i Jadwigi. Od 1229 roku Gertruda występuje w źródłach jako opatka tego klasztoru. Trzebnica stała się również piastowską nekropolią: pochowano tu m.in. księcia-fundatora Henryka Brodatego, a także przedstawicieli oleśnickiej linii piastowskiej. Po roku 1267, kiedy to kanonizowano księżną Jadwigę, klasztor trzebnicki stał się również celem pielgrzymek do grobowca świętej. Obecny wygląd kościół i zabudowania klasztorne (użytkowanych obecnie przez zakon boromeuszek) zawdzięczą szeregowi przebudów w stylu barokowym, realizowanym w dwóch etapach w latach 1680-1685 i następnie 1730-1760.
bazylika Św. Jadwigi i Św. Bartłomieja
▲ bazylika Św. Jadwigi i Św. Bartłomieja - nekropolia Piastów śląskich (szczególnie linii oleśnickiej)
(17 V 2008; 480x640 px)
fragment grobowca Św. Jadwigi
▲ fragment grobowca Św. Jadwigi
(17 V 2008; 600x600 px)
romański portal z tympanonem przedstawiającym króla Dawida grającego na harfie dla Betszeby
▲ romański portal z tympanonem przedstawiającym króla Dawida grającego na harfie dla Betszeby
(3 VIII 2015; 470x700 px)
nagrobek księżnej legnicko-brzeskiej Karoliny, ostatniej Piastówny
▲ nagrobek księżnej legnicko-brzeskiej Karoliny, ostatniej Piastówny
(3 VIII 2015; 470x700 px)
Stronia
Stronia, woj. dolnośląskie, pow. oleśnicki, gm. Bierutów - kościół Nawiedzenia NMP
51,199° N
17,538° E
Kościół murowany w Stroni powstał w II połowie XIII wieku. Nieznany jest fundator obiektu. Pierwotnie założenie było późnoromańską rotundą, zbudowaną z granitowych głazów, składającą się z nawy (średnica wewn. 9,6 m) oraz prezbiterium (średnica wewn. 5,6 m). W późniejszych wiekach dobudowano ceglaną zakrystię wraz z wieżą oraz kostnicę, znajdującą się przy prezbiterium. Wewnątrz kościoła znajduje się zabytkowa chrzcielnica z 1517 roku oraz barokowy fryz ze stiuku powstały w połowie XVII wieku (ok. 1660 roku).
widok od strony południowej
▲ widok od strony południowej
(12 XI 2011; 640x480 px)
widok od strony wschodniej
▲ widok od strony wschodniej
(12 XI 2011; P 590x700 px)
widok od strony zachodniej
▲ widok od strony zachodniej
(12 XI 2011; P 700x625 px)
widok od strony zachodniej
▲ widok od strony zachodniej
(12 XI 2011; 470x700 px)
FOTO.POCZET.COM (treść i kod strony) jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.
Serwis stanowi część portalu poczet.com, który wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoHistoriaJęzyk niemieckiJęzyk francuskiBiologiaWiedza o społeczeństwieDrukarniaŻegluga śródlądowa
do góry