księstwo legnicko-brzeskie

Legnica | Brzeg | Strzelin | Oława | Kluczbork | Chojnów | Lubin | Grodziec | Legnickie Pole | Prochowice | Lubiąż | Przeworno
Legnica
Legnica, woj. dolnośląskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych nazwa Legnicy pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie księcia Bolesława IV Kędzierzawego z 1149 roku, chociaż sam gród był znacznie starszy: już w VIII wieku stanowił siedzibę słowiańskiego plemienia Trzebowian, niektórzy badacze identyfikują miejscowość Lugidunum ujętą w dziele "Geografia" Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142-147 właśnie z Legnicą (inna teoria wskazuje na Głogów). Od roku 990 w granicach państwa Mieszka I. Legnica była w XII i na początku XIII wieku jedną z dwóch głównych rezydencji władców Śląska (obok Wrocławia). W roku 1241 pod Legnicą wojska książąt śląskich Henryka II Pobożnego i Mieszka II Otyłego zostały pokonane przez najeźdźców mongolskich (Henryk ginie). Stolicą odrębnego księstwa staje się w roku 1248, kiedy to synowie Henryka II Pobożnego dzielą pomiędzy siebie władztwo: pierwszym księciem legnickim zostaje Bolesław II Rogatka. Książę ten dokonuje ok. roku 1250 lokacji miasta na prawie magdeburskim. Legnica pozostawała stolicą odrębnego piastowskiego księstwa (w późniejszych latach jedną ze stolic obok Brzegu i Wołowa) do roku 1675, kiedy to zmarł ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm.
Pamiątką okresu piastowskiego jest m.in. zamek książęcy - prawdopodobnie najstarszy murowany zamek na ziemiach polskich, gotycka katedra Św. Apostołów Piotra i Pawła wybudowana w latach 1333-80, kościół Marii Panny - najstarsza parafia legnicka (w tym kościele modlił się książę Henryk II Pobożny przed bitwą z Tatarami w roku 1241), oraz barokowy kościół Św. Jana Chrzciciela - nekropolia Piastów legnickich.
zamek piastowski - widok od strony południowej
▲ zamek piastowski - widok od strony południowej
(3 VII 2010; 640x480 px)
baszta Św. Jadwigi i fragment południowej fasady zamku
▲ baszta Św. Jadwigi i fragment południowej fasady zamku
(17 IV 2013; 470x700 px)
fragment bramy głównej zamku z podobizną księcia Fryderyka II legnickiego
▲ fragment bramy głównej zamku z podobizną księcia Fryderyka II legnickiego
(1 VIII 2016; 470x700 px)
dziedziniec zamku
▲ dziedziniec zamku (w tle widoczna baszta Św. Jadwigi; na dziedzińcu pawilon archeologiczny przykrywający kaplicę Śś. Benedykta i Wawrzyńca)
(1 VIII 2016; 900x600 px)
pozostałości XIII-wiecznej zamkowej kaplicy Śś. Benedykta i Wawrzyńca
▲ pozostałości XIII-wiecznej zamkowej kaplicy Śś. Benedykta i Wawrzyńca na dziedzińcu zamku legnickiego
(17 IV 2013; 470x700 px)
katedra Św. Apostołów Piotra i Pawła - miejsce pochówku księcia Wacława I legnickiego († 2 VI 1364) albo Ludwika II legnicko-brzeskiego († 30 IV 1436)
▲ katedra Św. Apostołów Piotra i Pawła - miejsce pochówku księcia Wacława I legnickiego († 2 VI 1364) albo Ludwika II legnicko-brzeskiego († 30 IV 1436)
(1 VIII 2016; 470x700 px)
katedra Św. Apostołów Piotra i Pawła
▲ katedra Św. Apostołów Piotra i Pawła
(3 VII 2010; 470x700 px)
kościół Marii Panny
▲ ewangelicki (pierwotnie katolicki) kościół Marii Panny - najstarsza parafia legnicka
(3 VII 2010; 470x700 px)
fragment witraża z kościoła Marii Panny - Henryk II Pobożny wyrusza na bitwę z Mongołami
▲ fragment witraża z kościoła Marii Panny - Henryk II Pobożny wyrusza na bitwę z Mongołami
(9 VI 2009; 470x700 px)
kościół Św. Jana Chrzciciela
▲ kościół Św. Jana Chrzciciela - nekropolia Piastów legnickich
(17 IV 2013; 470x700 px)
Jerzy IV Wilhelm legnicki
▲ Jerzy IV Wilhelm legnicki - figura w Mauzoleum Piastów w kościele Św. Jana Chrzciciela
(17 IV 2013; 470x700 px)
Jerzy IV Wilhelm legnicki
▲ Jerzy IV Wilhelm legnicki - portret autorstwa Beniamina von Block (ze zbiorów Muzeum Miedzi w Legnicy)
(17 IV 2013; 480x640 px)
Brzeg
Brzeg, woj. opolskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych miejscowość pojawia się w roku 1234 jako osada targowo-rybacka Wysoki Brzeg. Początkowo w granicach księstwa śląskiego, tzw. Monarchii Henryków Śląskich, następnie w księstwie wrocławskim Henryka III Białego i Henryka IV Prawego. Książę Henryk III Biały dokonuje w roku 1250 lokacji miasta na prawie magdeburskim. W roku 1290 ziemie księstwa wrocławskiego (z Brzegiem) i legnickiego zjednoczone pod panowaniem księcia Henryka V Brzuchatego. Stolicą odrębnego księstwa staje się w roku 1311, kiedy to synowie Henryka V Brzuchatego dokonują podziału ziemi wrocławsko-legnickiej: pierwszym księciem brzeskim zostaje Bolesław III Rozrzutny. Wkrótce potem książę dołącza do swych dzierżaw Wołów i Legnicę. Brzeg pozostawał jedną ze stolic (obok Legnicy i Wołowa) odrębnego piastowskiego księstwa do roku 1675, kiedy to zmarł ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm.
Pamiątką okresu piastowskiego jest m.in. gotycko-renesansowy zamek książęcy z kaplicą Św. Jadwigi - nekropolią Piastów brzeskich, XV-wieczny gotycki kościół Św. Mikołaja oraz budynek Gimnazjum Piastowskiego (Gymnasium Illustre Bregense) ufundowanego przez księcia Jerzego II Wspaniałego w latach 1563-69.
zamek Piastów śląskich - skrzydło zachodnie
▲ zamek Piastów śląskich - skrzydło zachodnie
(12 XI 2011; 900x600 px)
dziedziniec
▲ dziedziniec
(12 XI 2011; P 900x600 px)
zamek Piastów śląskich - brama wjazdowa
▲ zamek Piastów śląskich - brama wjazdowa
(12 XI 2011; 470x700 px)
fragment fasady bramy wjazdowej - poczet władców piastowskich
▲ fragment fasady bramy wjazdowej - poczet władców piastowskich
(3 X 2009; 900x600 px)
fragment fasady bramy wjazdowej - poczet władców piastowskich
▲ fragment fasady bramy wjazdowej - poczet władców piastowskich
(12 XI 2011; 900x600 px)
książę Jerzy II brzeski - budowniczy renesansowego zamku w Brzegu
▲ książę Jerzy II brzeski - budowniczy renesansowego zamku w Brzegu
(12 XI 2011; 650x650 px)
książę Jerzy II brzeski z rodzicami - fresk Baltazara Latomusa, nadwornego malarza Jerzego II
▲ książę Jerzy II brzeski z rodzicami - fresk Baltazara Latomusa, nadwornego malarza Jerzego II
(14 X 2007; 480x640 px)
brama wjazdowa do zamku i kaplica Św. Jadwigi - nekropolia Piastów brzeskich
▲ brama wjazdowa do zamku i kaplica Św. Jadwigi - nekropolia Piastów brzeskich
(12 XI 2011; 900x600 px)
kartusz z herbem księstwa legnicko-brzeskiego na kaplicy Św. Jadwigi
▲ kartusz z herbem księstwa legnicko-brzeskiego na kaplicy Św. Jadwigi
(12 XI 2011; 650x650 px)
podziemia zamku - pochówki książęce
▲ podziemia zamku - pochówki książęce
(3 X 2009; P 800x600 px)
Gymnasium Illustre Bregense
Gymnasium Illustre Bregense
(12 XI 2011; 470x700 px)
herby Jerzego II Wspaniałego i jego żony Barbary - fragment renesansowego portalu Gymnasium Illustre Bregense
▲ herby Jerzego II Wspaniałego i jego żony Barbary - fragment renesansowego portalu Gymnasium Illustre Bregense
(12 XI 2011; 900x600 px)
Strzelin
Strzelin, woj. dolnośląskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych miejscowość pojawia się po raz pierwszy w roku 1228. Książę Bolko I Surowy dokonuje w roku 1292 lokacji miasta na prawie niemieckim. Od końca XIII wieku do roku 1322 w granicach księstwa świdnicko-jaworskiego, a następnie w księstwie ziębickim. W roku 1385 książę Bolko III ziębicki sprzedaje Strzelin Przemysłowi I Noszakowi, księciu cieszyńskiemu. W latach 1416-27 w granicach księstwa oświęcimskiego Kazimierza I, który ostatecznie sprzedaje miasto z okręgiem księciu legnicko-brzeskiemu Ludwikowi II. Strzelin pozostawał jednym z ważniejszych miast piastowskiego księstwa legnicko-brzeskiego do roku 1675, kiedy to zmarł ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm.
Pamiątką okresu piastowskiego jest m.in. romańska rotunda Św. Gotarda, pochodząca z połowy XII wieku, a także renesansowy dwór należący pierwotnie do Piastów legnicko-brzeskich (tzw. Dom Książąt Brzeskich).
Dom Książąt Brzeskich
▲ Dom Książąt Brzeskich
(1 VIII 2010; 800x600 px)
Dom Książąt Brzeskich
▲ Dom Książąt Brzeskich
(1 VIII 2010; 800x600 px)
romańska rotunda Św. Gotarda
▲ romańska rotunda Św. Gotarda
(1 VIII 2010; 900x600 px)
romańska rotunda Św. Gotarda
▲ romańska rotunda Św. Gotarda
(5 I 2008; 480x640 px)
Oława
Oława, woj. dolnośląskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych miejscowość pojawia się po raz pierwszy w roku 1149. Miasto lokowane (na prawie średzkim) ok. 1234 roku przez księcia Henryka I Brodatego. Początkowo w granicach księstwa śląskiego, tzw. Monarchii Henryków Śląskich, następnie w księstwie wrocławskim Henryka III Białego i Henryka IV Prawego. W roku 1290 ziemie księstwa wrocławskiego (z Oławą) i legnickiego zjednoczone pod panowaniem księcia Henryka V Brzuchatego. Od roku 1311 w księstwie brzeskim (wkrótce legnicko-brzeskim). W latach 1400-46 w granicach odrębnego piastowskiego księstwa lubińsko-oławskiego, jako jedna z głównych siedzib książęcych. Ponownie włączona do księstwa legnicko-brzeskiego, w którego granicach pozostawała do roku 1675, kiedy to zmarł ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm.
Pamiątką okresu piastowskiego jest m.in. gotycki kościół Matki Bożej Pocieszenia, w którym pochowano księcia lubińskiego Jana oraz jego matkę Małgorzatę opolską, a także zamek książęcy (obecnie zachowała się tylko XVII-wieczna budowla mieszkalna zwana pałacem księżnej Luizy, postawiona w miejscu dawnego gotyckiego zameczku myśliwskiego księcia Ludwika I brzeskiego).
"pałac księżnej Luizy"
pałac księżnej Luizy
(12 XI 2011; P 650x650 px)
"pałac księżnej Luizy"
pałac księżnej Luizy
(12 XI 2011; P 560x700 px)
herb Joachima Fryderyka, księcia legnicko-brzeskiego na wschodniej ścianie "pałacu księżnej Luizy"
▲ herb Joachima Fryderyka, księcia legnicko-brzeskiego na wschodniej ścianie pałacu księżnej Luizy
(12 XI 2011; 470x700 px)
wnętrze kościoła Matki Bożej Pocieszenia
▲ wnętrze kościoła Matki Bożej Pocieszenia - miejsca pochówku księcia lubińskiego Jana († 1453)
(14 X 2007; 480x640 px)
Kluczbork
Kluczbork, woj. opolskie, miasto powiatowe
W źródłach miejscowość pojawia się po raz pierwszy w roku 1252 (jako Crubeburch). Osada została założona przez rycerski zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. Lokacji na prawie niemieckim dokonał w roku 1274 książę wrocławski Henryk IV Prawy. Początkowo Kluczbork - jako część ziemi namysłowskiej - wchodził w skład księstwa wrocławskiego. W roku 1294 książę Henryk V Brzuchaty został zmuszony (kilkumiesięcznym przetrzymywaniem w specjalnej skrzyni!) do odstąpienia miasta Henrykowi III głogowskiemu. W rękach Piastów głogowskich Kluczbork pozostał do roku 1323, kiedy to Konrad, syn Henryka III głogowskiego, po przegranej wojnie zrzekł się tych ziem na rzecz legnickiej linii piastowskiej. W latach późniejszych miasto wielokrotnie zmieniało właścicieli, było zastawiane. Ostatecznie w roku 1536 książę Fryderyk II legnicki wykupił Kluczbork od Ferdynanda I Habsburga, króla czeskiego i węgierskiego. Miasto pozostało w granicach piastowskiego księstwa legnicko-brzeskiego do roku 1675, kiedy to zmarł ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm.
Pamiątką okresu piastowskiego jest siedziba miejskiego Muzeum im. Jana Dzierżona, którą wzniesiono na fundamentach zamku stojącego przy murach miejskich, niedaleko 'Bramy Polskiej' ('Krakowskiej'). Przylegająca do budynku od strony południowej dawna baszta zamkowa została przebudowana w roku 1907 na wieżę ciśnień.
Muzeum im. Jana Dzierżona
▲ Muzeum im. Jana Dzierżona i wieża ciśnień - pierwotnie zamek obronny
(30 VIII 2008; 480x640 px)
Chojnów
Chojnów, woj. dolnośląskie, pow. legnicki
W źródłach miejscowość pojawia się po raz pierwszy w roku 1288 (jako Haynow). Lokakcji na prawie niemieckim dokonał w roku 1333 książę legnicki Bolesław III Rozrzutny. W następnych latach miasto znacznie wzyskało na znaczeniu, stając się jedną z ważniejszych siedzib książęcych. Chojnów pozostał w granicach piastowskiego księstwa legnicko-brzeskiego do roku 1675, kiedy to zmarł ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm.
Pamiątką okresu piastowskiego jest m.in. kościół Św. Piotra i Pawła - miejsce pochówku księcia Henryka X chojnowskiego oraz zamek. Powstał on prawdopodobnie już w końcu XIII wieku - z pewnością istniał już w roku 1329, kiedy to pojawiają się pierwsze o nim wzmianki źródłowe. Został wybudowany przez księcia Henryka V Brzuchatego, bądź jego synów Henryka VI Dobrego i Bolesława III Rozrzutnego. Pierwotne gotyckie założenie składało się z budynku mieszkalnego i cylindrycznej wolno stojącej wieży o średnicy 12 metrów. W wieku XIV i XV wniesiono nowe budynki, rozbudowano palatium książęce, a także dobudowno nową cylindryczną wieżę (o średnicy 15,45 m) we wschodniej częsci założenia. Na początku wieku XV Chojnów był przedmiotem najazdów husyckich. Zamek był wówczas wielokrotnie uszkadzany i podpalany. W roku 1510, po jednym z pożarów, zawaliła się gotycka wieża. W latach 1546-1547 książę legnicki Fryderyk III przebudował gotycką warownię w renesansową rezydencję. Od wieku XVII, od czasów wojny trzydziestoletniej zamek traci na swym znaczeniu obronnym i rezydencjonalnym - jest wielokrotnie niszczony przez pożary. W roku 1768 założenie zostało częściowo rozebrane. Prace remontowe, konserwacja i adaptacja zamku na potrzeby muzealne nastąpiły dopiero w latach 50. XX wieku.
zamek piastowski - fasada wschodnia
▲ zamek piastowski - fasada wschodnia
(9 VI 2009; 640x480 px)
renesansowy portal zamku
▲ renesansowy portal zamku z przedstawieniem pary książęcej Fryderyka III legnickiego i jego żony, Katarzyny meklemburskiej
(3 VII 2010; 900x600 px)
Fryderyk III legnicki i jego żona, Katarzyna meklemburska
▲ Fryderyk III legnicki i jego żona, Katarzyna meklemburska
(9 VI 2009; 900x600 px)
pozostałości wolno stojącej cylindrycznej zamkowej wieży gotyckiej
▲ pozostałości wolno stojącej cylindrycznej zamkowej wieży gotyckiej
(3 VII 2010; 700x470 px)
zamek piastowski - fasada zachodnia
▲ zamek piastowski - fasada zachodnia
(3 VII 2010; P 900x600 px)
fragment popiersia prawdopodobnie księcia Fryderyka III legnickiego
▲ fragment popiersia prawdopodobnie księcia Fryderyka III legnickiego eksponowany w piwnicach zamkowych
(3 VII 2010; 470x700 px)
fragment herbu księstwa legnicko-brzeskiego (poł. XVI w.)
▲ fragment herbu księstwa legnicko-brzeskiego (poł. XVI w.) eksponowany w piwnicach zamkowych
(3 VII 2010; 470x700 px)
kościół Św. Piotra i Pawła
▲ kościół Św. Piotra i Pawła - miejsce pochówku księcia Henryka X chojnowskiego († /28 V 1452)
(3 VII 2010; 470x700 px)
Lubin
Lubin, woj. dolnośląskie, miasto powiatowe
W źródłach pisanych nazwa Lubina pojawiła się po raz pierwszy w bulli papieża Hadriana IV datowanej na rok 1155, choć sam gród był znacznie starszy. Data pierwszej lokacji na prawie magdeburskim, jak i jej osoba lokującego nie są znani źródłom. Miasto początkowo w granicach księstwa głogowskiego, lecz w wyniku niespłacenia zastawu przez księcia Jana I ścinawskiego, od ok. 1338 roku włączone zostało do władztwa Piastów legnicko-brzeskich, okresowo (1400-46) będąc nawet stolicą odrębnego księstwa lubińskiego. W roku 1446 władający wspólnie bracia Jan lubiński i Henryk X chojnowski zastawili miasto księciu Henrykowi IX głogowskiemu. W rękach Piastów linii głogowskiej miasto pozostawało do roku 1476, by już wkrótce (1482) powrócić do księstwa legnicko-brzeskiego (do władztwa Fryderyka I legnickiego). Lubin pozostawał w rękach władców piastowskich do roku 1675, kiedy to zmarł ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm.
Najważniejszą pamiątką okresu piastowskiego jest kaplica zamkowa - jedyna pozostałość zamku, na której (nad północnym portalem) znajduje się tympanon z roku 1349 przedstawiający księcia Ludwika I brzeskiego (fundatora zamku) z żoną Agnieszką w otoczeniu Chrystusa Boleściwego, Św. Marii Magdaleny i Św. Jadwigi Śląskiej.
kaplica zamkowa - jedyna pozostałość zamku piastowskiego
▲ kaplica zamkowa - jedyna pozostałość zamku piastowskiego
(23 X 2010; 900x600 px)
kaplica zamkowa
▲ kaplica zamkowa
(23 X 2010; 470x700 px)
tympanon fundacyjny z roku 1349
▲ tympanon fundacyjny z roku 1349 (nad północnym portalem kaplicy) przedstawiający księcia Ludwika I brzeskiego (pierwszy od lewej)
(23 X 2010; 900x600 px)
Ludwik I brzeski na tympanonie fundacyjnym
▲ Ludwik I brzeski na tympanonie fundacyjnym
(23 X 2010; 470x700 px)
Grodziec
Grodziec, woj. dolnośląskie, pow. złotoryjski, gm. Zagrodno - zamek książęcy, następnie rezydencja magnacka
51,176° N
15,759° E
Murowany (gotycki) zamek na powulkanicznym bazaltowym wzgórzu powstał prawdopodobnie w wieku XIV, z inicjatywy prywatnych właścicieli, w miejscu drewnianej warowni. Od roku 1470 zamek w Grodźcu stał się własnością księcia legnickiego Fryderyka I, który wykupił go z rąk rycerskiego rodu Bożywojów. Książę przystąpił też do rozbudowy warowni, dość mocno uszkodzonej przez najazdy husyckie z lat poprzednich. Zamek uzyskał wówczas obecny układ przestrzenny. Powstała też wówczas wieża, podobna do Wieży Św. Jadwigi na zamku legnickim. Zgodnie z informacją zawartą w Rocznikach głogowskich, książę Fryderyk I przebywał w nim stale, co oznacza, iż uczynił on zamek Grodźcu swoją główną siedzibą. Kolejne przebudowy i rozbudowy zamku grodzieckiego były dziełem następców Fryderyka I na tronie legnickim, szczególnie Fryderyka II i Fryderyka III. W latach 30. XVI wieku warownia została m.in. przystosowana do użycia artylerii - powstały wówczas trzy kaponiery położone na południe od obiektu. W roku 1578 warownia przez pewien czas wykorzystywana była przez księcia Henryka XI legnickiego jako siedziba, z której organizował napady na karawany kupieckie. Po wygaśnięciu legnickiej linii piastowskiej, zamek w Grodźcu systematycznie tracił na znaczeniu i popadał w ruinę. Obecny wygląd zawdzięcza wielkiej odbudowie, przeprowadzonej w latach 1900-1908 pod nadzorem światowej sławy konserwatora Bodo Ebhardta. Do rekonstrukcji wykorzystywano detale pochodzące z innych zamków. Obecnie obiekt jest dość mocno zaniedbany, jednak prowadzone od kilku lat prace konserwatorskie przywracają mu dawny blask.
ściana wschodnia zamku wysokiego z bramą wjazdową
▲ ściana wschodnia zamku wysokiego
(9 VI 2009; 800x660 px)
południowo-zachodni narożnik zamku wysokiego
▲ południowo-zachodni narożnik zamku wysokiego
(3 VII 2010; 470x700 px)
wejście do palatium książęcego
▲ wejście do palatium książęcego
(9 VI 2009; 480x640 px)
zwornik z herbem Piastów legnicko-brzeskich w sali kominkowej
▲ zwornik z herbem Piastów legnicko-brzeskich w sali kominkowej
(9 VI 2009; 480x640 px)
Legnickie Pole
Legnickie Pole, woj. dolnośląskie, pow. legnicki - dawny kościół Św. Trójcy i NMP
51,144° N
16,242° E
Po bitwie pod Legnicą (9 IV 1241), prawdopodobnie w roku 1242, księżna Anna Przemyślida, wdowa po Henryku II Pobożnym, albo księżna-matka Jadwiga ufundowała w Legnickim Polu kaplicę (zapewne drewnianą) i darowała ją benedyktynom z czeskich Opatovic. Na przełomie XIII i XIV wieku powstała gotycka świątynia murowana. Była znanym miejscem kultu w regionie, aż do czasów wojny trzydziestoletniej, kiedy została spustoszona przez Szwedów. Następnie kościół przeszedł w ręce ewangelików i służył im aż do zakończenia II wojny światowej. W roku 1961, po adaptacji i remoncie w gmachu utworzono Muzeum Bitwy Legnickiej, w którym prezentowane jest m.in. uzbrojenie obydwu walczących stron, a także kopia płyty nagrobnej księcia Henryka II Pobożnego (oryginał znajduje się w Muzeum Narodowym we Wrocławiu).
dawny kościół Św. Trójcy i NMP
▲ dawny kościół Św. Trójcy i NMP (obecnie jako Muzeum Bitwy Legnickiej)
(25 VII 2009; 480x640 px)
wnętrze dawnego kościoła
▲ wnętrze dawnego kościoła
(25 VII 2009; 480x640 px)
kopia płyty nagrobnej księcia Henryka II Pobożnego
▲ kopia płyty nagrobnej księcia Henryka II Pobożnego
(25 VII 2009; 800x600 px)
Prochowice
Prochowice, woj. dolnośląskie, pow. legnicki - zamek książęcy, rezydencja magnacka
51,275° N
16,360° E
Pierwsza wzmianka o zamku prochowickim pochodzi z roku 1317. Badacze wskazują, iż pierwsza częściowo murowana warownia powstała niedługo przed tą datą - w wieku XIII istniał w tym miejscu wyłącznie drewniany gród, wzniesiony prawdopodobnie przez rycerza Iko von Parchwitz, przyjaciela księcia Bolesława II Rogatki. Pierwsza większa przebudowa miała miejsce w roku 1422: zburzono stary gród, a na jego miejscu zbudowano gotycki ceglany zamek. Nowe założenie wzniesiono na planie prostokąta z budynkiem mieszkalnym od północy i bramą wjazdową od południa. W narożniku południowo-zachodnim znajdowała się wysoka (ponad 30-metrowa) wieża. Wiek XVI przyniósł dalsze znaczne przebudowy (w stylu renesansowym). Zamek zyskał również wówczas nowe fortyfikacje i umocnienia ziemne. Przez większość czasu warownia pozostawała w rękach prywatnych właścicieli. Przejściowo tylko (m.in. w latach 1383-1400, 1564-68, 1597-1675) stanowiła bezpośrednią własność książąt legnickich, którzy obierali ją za swoją okresową siedzibę (np. w latach 1567-68 w zamku zamieszkiwał książę Henryk XI legnicki, w związku z panującą w Legnicy zarazą). W roku 1642 podczas wojny trzydziestoletniej prochowicki zamek został zniszczony przez wojska szwedzkie i pomimo odbudowy nie odzyskał dawnej świetności i rangi siedziby książęcej. Po wygaśnięciu legnickiej linii piastowskiej (w roku 1675), zamek w Prochowicach wielokrotnie jeszcze zmieniał właścicieli, którzy często go przebudowywali. Obecny swój wygląd zawdzięcza zniszczeniom spowodowanym przez działania wojenne w roku 1945. Pomimo przeprowadzonej w latach 60. konserwacji, zamek znajduje się w złej kondycji technicznej.
widok od strony południowej
▲ widok od strony południowej
(23 X 2010; P 900x600 px)
widok od strony wschodniej
▲ widok od strony wschodniej
(23 X 2010; 700x470 px)
pozostałości kaplicy zamkowej
▲ pozostałości kaplicy zamkowej
(23 X 2010; P 650x650 px)
fragment fasady wschodniej
▲ fragment fasady wschodniej
(4 III 2008; 480x640 px)
Lubiąż
Lubiąż, woj. dolnośląskie, pow. wołowski, gm. Wołów - dawne opactwo cystersów
51,261° N
16,468° E
Fundacja opactwa cystersów w Lubiążu nastąpiła w roku 1175. Jej inicjatorem był książę śląski, Bolesław I Wysoki. Od samego początku swego istnienia Lubiąż stał się ważnym ośrodkiem kultu w księstwie śląskim, a także nekropolią piastowską (szczególnie linii głogowskiej). Do dziś we wnętrzu kościoła zachowały się trzy płyty nagrobne (z przełomu XIII i XIV wieku): księcia-fundatora Bolesława I Wysokiego, Konrada II głogowskiego oraz Przemka ścinawskiego. Ponadto, w Muzeum Narodowym we Wrocławiu znajduje się płyta główna z grobowca księcia legnicko-brzeskiego Bolesława III Rozrzutnego, pochodząca właśnie z opactwa lubiąskiego. W czasie wojen husyckich (I połowa XV wieku) klasztor i kościoły zostały ograbione i spalone. Obecny wygląd klasztor zawdzięcza barokowej przebudowie z II połowy XVII wieku.
widok od strony północno-wschodniej
▲ widok od strony północno-wschodniej
(4 III 2008; 640x480 px)
północna ściana kościoła klasztornego
▲ północna ściana kościoła klasztornego
(4 III 2008; 800x600 px)
nawa boczna kościoła klasztornego
▲ nawa boczna kościoła klasztornego
(4 III 2008; 480x640 px)
wnętrze kościoła klasztornego
▲ wnętrze kościoła klasztornego - widoczne płyty nagrobne Piastów
(4 III 2008; 800x600 px)
Przeworno
Przeworno, woj. dolnośląskie, woj. strzeliński
W źródłach pisanych Przeworno pojawia się po raz pierwszy w bulli papieża Hadriana IV datowanej na rok 1155: stanowi wówczas własność biskupstwa wrocławskiego. W późniejszych latach (wiekach) miejscowość pozostaje pod władztwem okolicznego rycerstwa, m.in. znanych ze źródeł Gocława Wrony, komesa Bogusława ze Strzelina, Jarosława, Marbnta, a od II połowy wieku XV wieku jest własnością możnego śląskiego rodu Czirnów. Władztwem Piastów brzeskich staje się na krótko w XVII wieku (do roku 1675 kiedy to umiera ostatni męski przedstawiciel dynastii - książę Jerzy IV Wilhelm).
O dawnej świetności obecnej wsi świadczy m.in. zamek (pałac) wzniesiony przez Czirnów w XV wieku, następnie kilkakrotnie przebudowywany. Drugim ważnym obiektem jest kościół NMP Królowej Polski - miejsce pochówku hrabiego legnickiego (syna Jana Chrystiana brzeskiego z małżeństwa morganatycznego) Augusta († 14 V 1679) i jego syna Chrystiana Augusta († 26 V 1671).
kościół NMP Królowej Polski
▲ kościół NMP Królowej Polski - miejsce pochówku hrabiego legnickiego Augusta († 14 V 1679) i jego syna Chrystiana Augusta († 26 V 1671)
(13 VI 2008; 480x640 px)
FOTO.POCZET.COM (treść i kod strony) jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.
Serwis stanowi część portalu poczet.com, który wpisany został do rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Katowicach pod poz. Pr 2428.
partnerzy: ApisVideoŻegluga śródlądowa
do góry